MEZCAL in Arscene te Hansbeke op zaterdag 10 oktober 2015: ‘De intensiteit, in het eerste deel al zo opvallend, lijkt nog verdubbeld… Vanavond is het nog gloedvoller dan anders’

Ook op Folkroddels!

Dit oorspronkelijk op zichzelf staande concert van en in Arscene (Hansbeke) paste wonderwel binnen het kader van het jaarlijkse LoWaZoNe Wereldfeest (LoWaZoNe zijnde Lovendegem, Waarschoot, Zomergem en Nevele) dat aan zijn derde editie toe was. Ditmaal ging het door in Hansbeke, deelgemeente van Nevele, en dan is het optreden van een onvervalste ‘wereldmuziekmaker’ vanzelfsprekend een buitenkans, gekoppeld aan een djembé spektakel en een wereldcafé in de dorpskern. Het werd een win-win situatie voor alle partijen, want heel veel mensen, dan nog van in de eigen regio, bezochten Arscene voor het concert, kregen er nog een fototentoonstelling bovenop en kregen de cross-over van Luiz Márquez en zijn formatie Mezcal voorgeschoteld. Iets zegt ons dat de samenwerking nog eens een vervolg zou kunnen krijgen.

Luiz Márquez is een Mexicaan uit Oro (de Hidalgo), westelijk Mexico, aan de grens van de staat (provincie) Michoacán. Zijn familie is afkomstig uit de hooglanden (sierra) van Mexico, een mooie streek die nooit negatief in het nieuws komt, en er zit nogal wat Indiaans bloed in zijn aderen (Otomi en Mazahua) Hoewel niemand van die familie in de muziekwereld zit, waren en zijn het stuk voor stuk uitstekende zangers. Met zo’n fraaie background lijkt het vreemd dat Luiz Márquez in ons apenlandje terecht kwam, maar hoe gaat dat… Decennia geleden vond Luiz in België de liefde en sindsdien verblijft hij in Gent. Tot hij definitief naar Oro de Hidalgo terugkeert, kunnen we met zijn allen genieten van zijn muzikale levenswerk, een afspiegeling van de zuiverheid en bloedmooie natuur van zijn geboortestreek.

Luiz Márquez is saxofonist. Hij speelt sinds een aantal jaren veel en graag in duo met Bruno Deneckere, volbloed Gentenaar alt.country singer-songwriter van stand. Bij hem speelt hij niet alleen de soprano, maar ook andere blaasinstrumenten waaronder vaak mondharmonica (wat men de ‘harp’ noemt) in diverse toonaarden. In de eerste plaats is Luiz jazzmuzikant en hij werkte in zijn begindagen hier vaak samen met Brugse jazzgitarist Eric Neels, Luiz kan niet losgekoppeld worden van zijn wortels en dat uit zich op meerdere manieren. Zijn eigen jazzformatie, samengesteld uit een pool van bevriende musici, doopte hij Mezcal, naar het verraderlijke drankje, verwant met tequila maar duidelijk onderscheiden want gemaakt van een andere soort agave. Het is dan ook geen wonder dat hij jazz vermengt met elementen uit de volksmuziek. Zelf noemt hij dat ‘etnojazz’.

Dat uit zich o.a. in het gebruik van instrumenten van de tijd voor de komst van de Spanjaarden in Mexico, zoals fluiten allerhande van ‘pre-hispaanse’ oorsprong en stenen ocarina’s. Hij haalt ook natuurgeluiden uit grote… zeeschelpen, die hij uitboort tot ze de juiste toonhoogte hebben. Hij ontwikkelde een techniek om met die schelpen muziek te produceren. (Zee)schildpadschalen dienen als percussie, naast allerlei trommels, shakers, ratels, regenmakers (lange buis gevuld met klein materiaal dat het ruisen van de zee of het kletteren van de regen weergeeft) en ander geluiden producerende dingen.

Maar Luiz Márquez heeft nog een kwaliteit, misschien wel zijn grootste: hij heeft het hart op de juiste plaats. Hij kan niet tegen onrecht. Hij is resoluut gekant tegen alles wat fake en nep is. Vriendschap en trouw zijn hem heilig. En zo kwam het dat deze warme persoonlijkheid wel moest opkomen voor Casa de las Mercedes, een Mexicaanse instelling die alomvattende (medische en andere) hulp, steun, opleiding en opvoeding biedt aan jonge meisjes en vrouwelijke adolescenten, die slachtoffer waren van verwaarlozing en/of geweld, en als ondersteuning van die goede bedoelingen een cd opnam. € 5 van de prijs van elke cd gaat rechtstreeks naar La Casa de las Mercedes, waarmee hij in contact kwam via vzw Beeldenstorm, (‘Centrum van de Verbeelding’, opgericht in 1999 en gehuisvest in Anderlecht), en het project van Beeldenstorm, ‘Het Beest in de Mens’. Op de site van Casa (www.casadelasmercedes.org.mx) kan men zich een idee vormen van wat ‘alomvattend’ inhoudt.

Voor die plaat trommelde Luiz de hele Mezcal op, muzikanten uit alle windrichtingen overigens (Mexico, Cuba, Finland, zelfs België) onder de noemer Luiz Márquez Ensemble (andere naam voor Mezcal, vanzelfsprekend) Oud materiaal (daarom goed ingespeeld) en nieuwe stukken vormen samen de twaalf nummers van deze ‘Momentos’. In zijn inleiding stelt Luiz dat het verleden geschiedenis en de toekomst een mysterie en dat we leven ‘in het moment’. Het leven is de aaneenschakeling van die momenten. Het resultaat is ernaar: ‘Momentos’ is een elk genre overstijgend synthese van alles waar deze gedreven en bedreven muzikanten voor staan, rond de composities van Luiz die zich kenmerken door melodierijkdom en een uitgekiende progressie. Al is de cd in feite het gevolg van een samenloop van omstandigheden, en geen lang van tevoren uitgestippelde career move, toch werd ze een uitermate aangenaam luisterstuk, dat niet enkel om zijn goede doel aandacht verdient.

In een gezellige zaal als dat van Arscene is de verleiding groot om de muziek te laten voortkabbelen in de intimiteit van het moment, maar Luiz gaat er integendeel heel intens tegenaan. Voor een deel is dat gedicteerd doordat hij naast saxen en harp ook een regiment fluiten bespeelt, zorgt voor allerhande percussie en ondertussen goochelt met schelpen, ocarina’s en alles wat het geluid van de wind produceert, wat ruist (zonder struikgewas), ratelt, klettert, loeit of klingelt. Gelukkig doet hij niet alles tegelijk maar het switchen gebeurt razendsnel… en dan maar hopen dat alles op de juiste plek ligt! Hij begint ook in Arscene met een sfeerschepping, in de stijl van ‘La Sierra’, ode aan de geliefde habitat van zijn voorouders, waarmee ‘Momentos’ van start gaat. Dat schakelt al snel over naar het vlotte up tempo ‘Hoyos Negros’ (‘Zwarte Gaten’), waarmee het volledig instrumentale concert al snel in zijn definitieve plooi ligt. Luiz’ overgave is totaal want hij speelt niet, hij vertolkt naar de stemming van het moment. Improviseren rond de vaste songstructuur dat brengt deze muziek tot leven.

Daar heb je de juiste mensen voor nodig, en die zijn er ook: elektrisch en soms ook akoestisch gitarist Neels kent zijn vriend uiteraard door en door. Zoon Renato Márquez (altviool, gitaar, percussie) moet vanavond forfait geven. Jose Luis Montiel (afkomstig van Mexico City) speelt de fretless bass, elektrische bas zonder dwarsstukjes op de hals wat glijdende tonen geeft, en doet dat met verbazende technische vaardigheid, maar switcht even vlot naar akoestische gitaar. Montiel, co-producer van ‘Momentos’, heeft een bijzonder gevuld CV met projecten gespreid over dertig jaar en drie continenten. Naast muzikant is hij trouwens ook arrangeur en songschrijver. De in deze muziek zo belangrijke ritmische basis levert Carlos ‘Cachi’ Acosta Ortiz uit Cuba. Deze ervaren muzikanten, allen vrienden, geven Márquez de vrijheid om zich volop te concentreren op zijn instrumenten. Al ligt het veel dichter bij jazz en folk, toch heeft Luiz het geregeld over ‘de blues’. Af en toe is het ook echt zo, als hij ‘a Mexican blues’ aankondigt en ‘La Llorona’ (‘De Wenende Vrouw’) inzet, een traditionele ballade die ze overal kennen in Latijns Amerika, naar de legende van de moeder die haar kinderen in de rivier verdrinkt om wraak te nemen op haar ontrouwe echtgenoot.

Na de pauze krijgen we een lekker swingend ‘Take Four’, een Spielerei op basis van het overbekende ‘Take Five’ van Paul Desmond, de saxofonist van Dave Brubeck. Het daarop volgende ‘Lamento’, het rustpunt in de set, is de op een traditioneel lied geënte zielsmooie melodie die Luiz’ moeder het liefste van al hoorde van haar zoon, en als hij haar bezocht in Oro de Hidalgo, moest hij dit steevast spelen. Latino bluesThe Trumpet Man’ schreef Luiz met Miles Davis in het achterhoofd. Knap is het citaat uit ‘She’s Not there’ van de Zombies, dat men hier vooral kent van Zombieslid Neil MacArthur, schuilnaam voor Colin Bluntstone. De intensiteit, in het eerste deel al zo opvallend, lijkt nog verdubbeld. We zagen intussen flink wat concerten van Mezcal, maar vanavond is het nog gloedvoller dan anders. De technische omstandigheden en de inrichting van Arscene hebben wel vaker dat effect, weten we uit ervaring. Maar hier speelt beslist ook dat het talrijke publiek heel aandachtig luistert en bepaald enthousiast reageert.

De avond besluit met een nummer dat stukje bij beetje oprijst uit de improvisaties die rond de lang goed verborgen melodie cirkelen. Maar uiteindelijk rijst die op uit de toppen van de Andes, zoals een condor dat doet, statig, rijzig, majestueus. Mezcal brengt inderdaad een vrije interpretatie van ‘El Condor Pasa’, dat op naam staat van Paul Simon, maar dat in feite van véél oudere datum is (de tekst is wel van Simon, maar die komt hier niet aan bod) Het swingende einde doet denken aan Santana, wat Luiz ook laat doorschemeren via de flard uit ‘Jingo Lo Ba’ van de groep rond Carlos Santana. Luiz en Mezcal krijgen bijzonder veel waardering  in deze geslaagde avond, kroon op het werk van dit LoWaZoNe Wereldfeest.

Antoine Légat

P.S. Sinds jaar en dag organiseert Luiz bovendien in de week rond 1 november een ‘Ofrenda’, een ‘Fiesta de la Muerte’, een dodenviering zoals die in Mexico gebruikelijk is. Die ‘Noche de las Animas’ neemt elk jaar andere vormen aan en behelst vele verschillende kunstvormen, rond een muzikale kern. ‘Colibrί’ is een gecombineerd dans- en muziekproject waarin de Azteekse mythologie centraal staat. Het gaat op vier locaties door op 1, 4, 5 en 6 november en belooft eens te meer een boeiende reis te worden naar de onderwereld. Mezcal organiseert dit in samenwerking met De Centrale en PLOEF!

Alle info: http://leard.be/ofrenda-2015-luiz-marquez/

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s