LUIZ MARQUEZ TRIO (met Renato MARQUEZ en Jose Luis MONTIEL) in Het Huis van Alijn in Gent op donderdag 27 februari 2014 met cd presentatie van ‘Momentos’: ‘Luiz’ muziek is een elk genre overstijgend synthese van alles waar deze gedreven en bedreven muzikant en zijn kompanen voor staan, opgetrokken rond zijn composities die zich kenmerken door een fascinerende melodierijkdom en een uitgekiende progressie.’

Zie ook rootstime,be!

 

Luiz Márquez is een Mexicaan uit Oro (de Hidalgo), westelijk Mexico, aan de grens van de staat (provincie) Michoacán. Zijn familie is afkomstig uit de hooglanden (sierra) van Mexico en er zit nogal wat Indiaans bloed in zijn aderen (Otomi en Mazahua) Hoewel niemand van die familie in de muziekwereld zit, waren en zijn het stuk voor stuk uitstekende zangers. Grootouders, nonkels en tantes en heel bijzonder zijn moeder maakten dat de vele zangstonden in de herinnering van Luiz gegrift staan. Met zo’n fraaie background lijkt het vreemd dat Luiz Márquez in ons apenlandje terecht kwam, zonder bergen en nauwelijks iets aan natuur, maar begiftigd met een rotweer en sterk bezoedelde lucht, maar hoe gaat dat… Decennia geleden vond Luiz in België de liefde en sindsdien verblijft hij in Gent. Ondanks zijn respect voor het land dat hem zo gastvrij opving en zijn liefde voor hutsepot en waterzooi, nadert heel stilaan de tijd dat hij terugkeert naar zijn roots. Maar tot die tijd kunnen we met zijn allen genieten van zijn prachtige werk, een afspiegeling van de zuiverheid en bloedmooie natuur van zijn geboortestreek.

 

Luiz Márquez is immers muzikant van beroep, meerbepaald saxofonist. De kans dat u, als gedegen muziekliefhebber, Luiz al aan het werk zag, is behoorlijk reëel, al is de kans even groot dat u zijn naam niet kan linken aan een gezicht. Een paar hints. Hij speelt sinds een aantal jaren veel en graag in duo met Bruno Deneckere, volbloed Gentenaar maar duidelijk in het verkeerde land geboren alt.country singer-songwriter van stand (tezamen met bloedbroeder Ht Roberts, nu ook letterlijk in een nieuw project) Bij hem speelt hij niet alleen de soprano, maar ook andere blaasinstrumenten waaronder vaak mondharmonica. Vandaaruit is hij in steeds meer en andere combinaties te zien en te horen. Doch in de eerste plaats is Luiz jazzmuzikant en hij werkte in zijn begindagen hier vaak samen, op toneel en op geluidsdrager, met Brugse jazzgitarist Eric Neels, wat hij overigens van tijd tot tijd nog doet, want de twee zijn dikke vrienden. Maar de man kan niet losgekoppeld worden van zijn wortels en dat uit zich op meerdere manieren. Zijn eigen jazzformatie doopte hij Mezcal, naar het verraderlijke drankje, verwant met tequila maar duidelijk onderscheiden want gemaakt van een andere soort agave.

 

Met Mezcal, dat naargelang de mogelijkheden telkens anders samengesteld is, maar daarvoor put uit een zelfde pool van bevriende musici, maakte hij de opmerkelijke cd ‘Shell To Sax (II)’, waarop hij jazz vermengt met elementen uit de volksmuziek. Zelf noemt hij dat ‘etnojazz’. Dat uit zich o.a. in het gebruik van instrumenten van de tijd voor de komst van de Spanjaarden in Mexico, zoals fluiten allerhande (meest van ‘pre-hispaanse’ oorsprong) en stenen ocarina’s. Hij haalt ook natuurgeluiden uit grote… zeeschelpen, die hij uitboort tot ze de juiste pitch (toonhoogte) hebben. Hij ontwikkelde ook een techniek om met die schelpen te spelen. (Zee)schildpadschelpen dienen als percussie, naast allerlei trommels, shakers, ratels en ander geluiden producerende dingen. Sinds jaar en dag organiseert Luiz bovendien in de week rond 1 november een ‘Ofrenda’, een dodenviering zoals die in Mexico gebruikelijk is. Die ‘Noche de las Animas’ neemt elk jaar andere vormen aan en behelst vele verschillende kunstvormen, rond een muzikale kern. Uitvoeringen in Gent zijn dan vaak gekoppeld aan optredens elders, met name in Brussel.

 

Maar Luiz Márquez heeft nog een kwaliteit, misschien wel zijn grootste: hij heeft het hart op de juiste plaats. Onrecht is niet aan hem besteed. Hij is resoluut tegen alles wat fake en nep is. Vriendschap en trouw zijn hem hoogheilig. En zo kwam het dat deze warme persoonlijkheid wel moest opkomen voor Casa de las Mercedes, een Mexicaanse instelling die alomvattende (medische en andere) hulp, steun, opleiding en opvoeding biedt aan jonge meisjes en adolescentes, die slachtoffer waren van verwaarlozing en/of geweld, en als ondersteuning van die goede bedoelingen een cd opnam. Die perste men op 2000 exemplaren en wordt aan € 15 euro betaald waarvan € 5 rechtstreeks gaan naar La Casa de las Mercedes, waarmee hij in contact kwam via vzw Beeldenstorm, (‘Centrum van de Verbeelding’, opgericht in 1999 en gehuisvest in Anderlecht), en het project van Beeldenstorm, ‘Het Beest in de Mens’. Op de site van Casa (www.casadelasmercedes.org.mx) kan men zich een idee vormen van wat ‘alomvattend’ inhoudt. Voor die plaat trommelde Luiz de hele Mezcal op, muzikanten uit alle windrichtingen overigens (Mexico, Cuba, Finland, zelfs België) onder de noemer Luiz Márquez Ensemble. Oud materiaal (heel goed ingespeeld dus) en nieuwe stukken vormen samen de twaalf nummers van deze ‘Momentos’. In zijn inleiding stelt Luiz dat het verleden geschiedenis en de toekomst een mysterie en dat we leven ‘in het moment’. Het leven is de aaneenschakeling van die momenten.

 

Op de hoes spreekt Luiz ook over de ontstaansgeschiedenis van de cd: ‘Het werk werd gedaan op een oprechte en natuurlijke wijze onder een volle maan, pratend en grappend terwijl we deze heerlijke momenten van het leven vastlegden.’ Het resultaat is ernaar: ‘Momentos’ is een elk genre overstijgend synthese van alles waar deze gedreven en bedreven muzikanten voor staan, rond de composities van Luiz die zich kenmerken door melodierijkdom en een uitgekiende progressie. Al is de cd in feite het gevolg van een samenloop van omstandigheden, en geen lang van tevoren uitgestippelde career move, toch werd de cd een uitermate aangenaam luisterstuk, dat niet enkel om zijn goede doel aandacht verdient. Het Luiz Márquez Ensemble toert nu ook om ‘Momentos’ te promoten (*) en zo kwam het dat het ensemble als trio kon aantreden op de zolder van het Huis van Alijn, museum aan de Kraanlei in Gent, waar elke laatste donderdag van de maand een gratis concert doorgaat. Het is slechts één van de vele activiteiten die in dit gerestaureerde historische pand doorgaan, maar deze concerten zorgen zonder al te veel reclame voor een zoldertje vol.

 

In deze knusse omgeving is de verleiding groot om de muziek te laten voortkabbelen in de intimiteit van het moment, maar Luiz ging er integendeel heel intens tegenaan. Voor een deel is dat gedicteerd doordat hij naast saxen en harp ook een regiment fluiten bespeelt, zorgt voor allerhande percussie en ondertussen goochelt met schelpen, ocarina’s en alles wat het geluid van de wind produceert. Gelukkig doet hij niet alles tegelijk maar het switchen gebeurt razendsnel… en dan maar hopen dat alles op de juiste plek ligt! Hij begon trouwens met zo’n sfeerschepping, ‘La Sierra’, ode aan de geliefde habitat van zijn voorouders, waarmee ‘Momentos’ ook van start gaat. Maar er is niet alleen dat fysische gegeven: opvallend is zijn totale overgave en die uit zich in het bespelen van de saxen de diverse harpen, want Luiz is geen goochelaar maar een muzikant die vertolkt, en dat telkens weer improviserend doet met de inspiratie van het moment. Na de intro komen alras zijn begeleiders aan bod: zoon Renato Márquez is van scholing altviolist, maar kan o.a. ook overweg met de akoestische gitaar. Hij heeft alvast het talent van zijn vader geërfd, al zoekt hij nog zijn weg in de muziek (zie ons verslag op Rootstime van het concert van Lize* Accoe, waar Renato viool speelde)

 

Jose Luis Montiel (afkomstig van Mexico City) speelt de elektrische bas en doet dat met verbazende technische vaardigheid, maar switcht soms naar akoestische gitaar (op de cd aangeduid als ‘etnische’ gitaren omdat ze van Latijns-Amerikaanse komaf zijn) De ervaren Montiel is tevens co-producer van de cd en heeft een bijzonder gevuld CV met projecten gespreid over dertig jaar en drie continenten. Naast muzikant is hij trouwens ook arrangeur en songschrijver. Maar voor Luiz maakt hij zich graag vrij. Een groot deel van de cd zal vanavond aan bod komen, allemaal gebracht met een even voorbeeldige intensiteit en concentratie, bij ontstentenis van de muzikanten die van Mezcal zo’n feest maken. Hoe goed ze ook zijn, je mist ze niet, toch niet in deze context. De muziek is allesbehalve zweverig, integendeel, de stukken zijn doordacht geconstrueerd en gedisciplineerd uitgevoerd. Maar de muziek doét wel zweven en zetten je aan het dromen: stukken als ‘Hoyos Negros’ (‘Zwarte Gaten’) en ‘Afro Blue’ (het tweede een bewerking door Luiz van een thema van Mongo Santamaria) voeren je naar verre landen en stranden zonder dat het exotisme melig wordt. De melodieën zijn immers memorabel en de structuren helder. Het zijn ook twee stukken die op de bijna volledig instrumentale plaat (op een stuk semi-parlando in ‘Afro Blue’ na) erg geslaagd zijn, al was er weinig opnametijd beschikbaar. De band speelt ze al jaren en de songs hebben hun juiste plooi gevonden en zitten dus ‘in de vingers’ van deze uitvoerders.

 

Halverwege is er één rustpunt, maar wàt voor één. ‘Lamento’ was de op een traditioneel lied geënte melodie die Luiz’ moeder het liefste van al hoorde van haar zoon, en als hij haar bezocht, moest hij dit steevast spelen. ‘Lamento’ is een hoogtepunt op ‘Momentos’, maar de uitvoering van vanavond is nog altijd wel iets speciaal. Met vochtige ogen en wangen (we zitten vlakbij) kondigt hij aan dat hij het nummer zal brengen voor zijn ma, die hij vaarwel moest zeggen… en voor Jan Hoet en Paco de Lucia. We denken dat menigeen bij het aanhoren van deze song een traan zal hebben weggepinkt, in de herinnering aan een dierbare. Het heeft de schoonheid van ‘El Condor Pasa’ maar dan vertraagd en stemmiger. Dat de wereld even stil gestaan heeft, houdt in dat we de tijd weer moeten bijbenen. De volgende latino bluesThe Trumpet Man’ doet zijn werk voortreffelijk. Luiz schreef het met Miles Davis in het achterhoofd, maar ons vallen de verwijzingen op, ‘Summertime’ van George Gerschwin, maar vooral enkele citaten uit ‘She’s Not there’ van de Zombies, dat men hier vooral kent van Zombieslid Neil MacArthur, schuilnaam voor Colin Bluntstone. Een flard bossa nova verhoogt alleen maar de charme van deze zwierige brok.

 

Negen doorgaans lang uitgewerkte nummers en één bis vertoeven we op de wijdse sierra’s van Mexico, of in Tenochtitlan (het latere Mexico City), in het gezelschap van de mythische koningen als Motecuhzoma II (alias Montezuma) en Cuauhtémoc. Het afdalen naar de Vlaamse realiteit doet even pijn, maar er is altijd ‘Momentos’ om op te leggen. Daar kan geen Oscar tegenop.

 

Donderdag 27 maart is het hier de beurt aan André Cruyt om het publiek in te palmen met Frans chanson (voor Georges Brassens en Jacques Brel), iets waar de man zeer kundig in is, zoals we al in het Hansbeekse Arscene en het Gentse Muzikantenhuis mochten ondervinden. De schatten bevinden zich nog altijd op zolder…

Antoine Légat.

 

(*) Zo staat komende zaterdag 8 maart een optreden van de voltallige groep (negen muzikanten) gepland in het Huis van de Mens, Sainctelettesquare 17, 1000 Brussel, n.a.v. ‘Women’s Day/Vrouwendag/La journée des femmes’, in een organisatie van het Huis van de Mens en Beeldenstorm. Het concert is de afsluiter van een hele dag activiteiten, vanaf 8 uur in de morgen, en grijpt plaats om 16 uur. Info: 02/523 43 50 en secretariaat@beeldenstorm.be ( www.beeldenstorm.be )

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s