Norbert DETAEYE, met Willy DE VLEESCHOUWER en Tom CALLENS met ‘Hymns, Vintage Blues and Southern Rarities’ in Arscene te Hansbeke op zaterdag 18 januari 2014: ‘De fijne commentaren, de authentieke uitvoeringen via Norbert Detaeye, een topmuzikant die heel dicht bij de roots staat, de succulente interventies van Willy en Tom, de intieme sfeer van Arscene, het geboeide maar tegelijk goed reagerende publiek, het droeg allemaal bij tot het succes van deze avond’

Kan je een avond met ‘historische’ aan New Orleans verbonden muziek vullen zonder dixieland, zonder langs te gaan bij The Meters en The Neville Brothers, Henry Roeland Byrd (alias Professor Longhair) of Mac Rebennack (alias Dr. John) of Allen Toussaint (alias, heu, echte naam), en ze niet eens te noemen?  Ja, dat kan perfect. Norbert Detaeye kan dat en hij weet New Orleans zijn oude glans weer te geven in een avondje ‘Hymns, Vintage Blues and Southern Rarities’, een programma bewust zo opgebouwd dat het voor hen die de muziek uit NOLA (=afkorting voor ‘New Orleans, Louisiana’) slechts vluchtig kennen een kant-en-klaar inzicht verschaft in de mechanismen en de sfeer van het muziekgebeuren, en ook wel de namen van wie er toe doet.  Maar het genieten van de muziek komt op de eerste plaats, en dat is nooit een probleem met Norbert Detaeye, zanger, pianist en kenner van de muziek van de zuidelijke Amerikaanse staten, temeer daar hij twee straffe vrienden had meegebracht, de ene vergrijsd in het vak, de andere nog erg jong, maar barstend van het talent.

 

Detaeye hier voorstellen is wellicht al even overbodig als uilen naar Athene dragen. De Gentenaar liet eerst van zich spreken halverwege de sixties toen hij pianist-zanger werd bij de Jeggpap New-Orleans Jazzband, house band van de Honky Tonk Jazzclub in Dendermonde. Via de contacten met de vele muzikanten uit de Crescent City, reisde hij er in de seventies vaak naartoe, niet zomaar als toerist maar ook om er te spelen in kerken en dance halls. Ondertussen kent hij de stad wellicht al even goed als zijn geliefde Gentse Patershol. Hij trad zelfs op t.g.v. het befaamde Jazz And Heritage Festival als eerste Belg (1976) en werd een paar jaar later zelfs ereburger van The City That Care Forgot! Norbert is overigens ereburger van nog een andere stad, het Roemeense Brasov, als dank voor zijn inzet voor een beter cultureel klimaat voor de jeugd in het verpauperde Roemenië na de val van dictator Ceaucescu.

 

Gaandeweg begon Norbert zich te profileren als solist of als leider van een eigen band, niet enkel met het repertoire dat draait rond The Big Easy, maar met blues, met werk uit The Great American Songbook, eigen liederen en songs van coryfeeën als Randy Newman, Richard Thompson, Bill Withers en zelfs Leonard Cohen. Met platen als ‘Every Man A King’ (1986), ‘Arm In Arm With The Moon’ (1990) en ‘Still A Child’ (2001) raakte hij ook bekend bij een breder publiek. Norbert is in gospelkringen een bekende naam en hij trad vaak op met groten als Lea Gilmore. ‘Jesus On The Mainline’ (1995) nam hij zelfs op in N’awlins (‘New Orleans’ zoals ginder uitgesproken) met een plaatselijk koor. Detaeye is dus de ideale gids om je verbaal en muzikaal rond te leiden in The City Beneath The Sea, de stad met de vele bijnamen, zoals intussen mocht blijken.

 

Op ‘Still A Child’ speelt een gitarist uit Aalter mee, Willy De Vleeschouwer. De man speelde en speelde blues en aanverwanten voor of in een lange rij artiesten en bands, als Maxwell Street,  Catfish, Wona Tune, de Banana Peel Blues Band (hij is ‘gitarist aan huis’ in de blues club uit Ruiselede), de Canadese zangeres Theresa Malenfant, de Mighty Gators van Lightnin’ Guy, de Jill Hilliger Band… Willy bezit niet alleen een prachtige gitaartechniek, geënt op de Chicago- en Texas blues, maar munt ook uit door de heerlijke romige klank die hij uit zijn gitaren haalt (tijdens het optreden zou hij enkele malen op een twelve string spelen) Tom Callens heeft nog niet de staat van dienst van de twee andere heren. Hij zat trouwens niet alleen letterlijk tussen hen in, ook figuurlijk stond hij in de vuurlijn van de opmerkingen van de twee. Men plaagt wie men liefheeft, want Tom is dan misschien nog niet heel goed vertrouwd met de typische speelwijzen van sax en klarinet in en rond de Mardi Gras City, maar als jazz instrumentalist is hij vanzelfsprekend een bolleboos. Hij was hier in Arscene al, met het innoverende vijftal South Of The Border en met Tom, Lien en Pablo (Portugese, Franse en Engelse poppy songs, samen met Braziliaans gitarist Pablo Casella, zangeres Lien De Greef, in een ander leven Lady Lynn), maar hij is ook lid van o.a. The Whodads en het Belgium Jazz Bigband.

 

Norbert zette de avond in met het swingende ‘Rockin’ Pneumonia And The Boogie Woogie Flu’ van Huey ‘Piano’ Smith, wat de meesten zullen kennen in de uitvoering van Johnny Rivers, gevolgd door een typische hymne, ‘In The Sweet By And By’, dat je zowel in de Baptist Churches als bij brass bands kon en kan horen, en ‘Do Right Blues’ dat Tampa Red in 1928 bedacht (Norbert baseert zich echter op een uitvoering van zo’n veertig jaar later, waarin Tampa Red het over 1952 heeft) Met deze drie nummers heeft de voorman meteen al het thema ‘hymns, vintage blues and southern rarities’ helemaal omarmd. Gespreid over 22 van passende commentaar voorziene songs en één bis leren we de mensen kennen die ertoe doen, zoals in het eerste deel Spencer Williams (componist van ‘Basin’ Street Blues’), Tony Jackson alias ‘The King Of Storyville’, de mythische wijk die in 1917 gesloten werd en waarvan de gebouwen tijdens de Grote Depressie tegen de grond gingen, incluis de vrouwengevangenis (bekend van ‘The House Of The Rising Sun’) Jacksons ‘Pretty Baby’ uit 1912 werd pas in 1976 weer opgevist voor een film van Louis Malle.

 

Maar ook Irving Berlin, het icoon van wat The Great American Songbook is gaan heten, passeert de revue, niet met ‘White Christmas’ of ‘There’s No Business Like Showbusiness’, natuurlijk, en ook niet met ‘Alexander’s Ragtime Band’, maar met het zoetgevooisde ‘Always’. Hymne ‘Over I The Glory Land’ en de levendige jump blues ‘Caldonia’ dat Louis Jordan (die het wellicht ook schreef, onder schuilnaam Fleecie Moore) ronden het deel voor de pauze af. ‘Kansas City’ van ‘hitmachine’ Jerry Lieber & Mike Stoller start het tweede deel al even fors. Het was de eerste grote hit van Wilbert Harrison (1959) Pas tien jaar later had Wilbert zijn tweede, ditmaal zelf gepende hit met ‘Let’s Work Together’. Harrison (North Carolina) had rechtsreeks niks te zien met NOLA, maar gezien er honderden versies van zijn gemaakt, was het ook daar een kraker. We leren dat de bekende funeral bands (met koperblazers) de trage hymnes speelden op weg naar het kerkhof en de rappe na de begrafenis. ‘Precious Lord Take My Hand’ is zo’n trage. ‘(Back Home Again In) Indiana’ is dan weer een Tin Pan Alley song, zeg maar een populaire deun van professionele componisten voor andere artiesten, en kende een ‘bewogen’ geschiedenis. The Original Dixieland Jass Band nam het op in 1917. Men beschouwt het als één der eerste ‘jazz’ opnames. Het werd stilaan een echte jazz standard, zozeer dat Louis Armstrong er jarenlang zijn concerten mee begon.

 

Wie New Orleans zegt, zegt Ferdinand Joseph LaMothe/LaMenthe, beter gekend als Jelly Roll Morton, pianovirtuoos, uitermate kleurrijke figuur die beweerde de jazz te hebben uitgevonden, wat nog kan kloppen ook (‘Jelly Roll Blues’ uit 1915) Het excentrieke kan echter deels ook te danken zijn aan de biografie van Alan Lomax. De grote folklorist, musicoloog en archivaris van de volksmuziek zorgde ook voor de opname van ‘Winin’ Boy Blues’ door Jelly Roll, opname waar Detaeye zich op baseert. Velen kennen het hier in de uitvoering van de enigmatische retro-artiest Leon Redbone op diens debuutplaat ‘Double Time’. Bij ‘I’m Walking’ denk je meteen aan Antoine ‘Fats’ Domino, maar het is van die andere New Orleans grootheid, met wie Fats vaak samenwerkte, Dave Bartholomew. ‘Every Man A King’ was de song die de gouverneur van Louisiana, senator en presidentskandidaat Huey P. Long schreef op basis van zijn eigen politieke slogan. De controversiële man (een demagoog die anderzijds veel verwezenlijkte) werd in 1935 vermoord. Randy Newman zette het vlak voor zijn eigen ‘Mr. President (Have Pity On The Working Man)’ (van de zeer succesvolle LP ‘Good Old Boys’ uit 1974) ‘Will The Circle Be Unbroken’ (met weer zo’n fraaie klarinetsolo van Tom) en ‘The True Story Of Marie Lavaux’ (de beruchte ‘Witch Queen’ van NO) gaan de climax vooraf.

 

Vreemd genoeg is dat hoogtepunt niet geschreven door iemand van The Big Easy, wel door Hank Williams, de niets minder dan legendarische godfather van de country, het genie dat erin slaagde in zijn kort leven een schat aan liederen te schrijven, en die kwam uit Alabama (zijn museum mét roze limousine staat in Montgomery, Alabama) Maar zijn ‘Jambalya (On The Bayou)’ behandelt nu eenmaal hét recept van de Crescent City, de creools en cajunrijstschotel jambalya. Hank had er een grote hit mee in 1952, maar sindsdien waren er vele versies van dit opwekkende (en honger gevende) prachtlied. Ook de bis geeft stof tot nadenken: ‘One Night (Of Sin)’ (waaraan Bartholomew meeschreef) werd als dusdanig een hit met Smiley Lewis (‘The unluckiest man in New Orleans’ genoemd omdat Fats Domino zijn succes afsnoepte) Onder die titel nam ook Elvis Presley de song op vijf jaar later, maar de suggestieve tekst maakten Elvis en zijn entourage beducht om de song uit te brengen. The King veranderde zelf de tekst in ‘One night with you’ en dat werd in 1958 een geweldige hit. Het trio blijft trouw aan het origineel.

 

De fijne commentaren, de authentieke uitvoeringen via Norbert Detaeye, een topmuzikant die heel dicht bij de roots staat, de succulente interventies van Willy en Tom, de intieme sfeer van Arscene, het geboeide maar tegelijk goed reagerende publiek, het droeg allemaal bij tot het succes van deze avond. Naar New Orleans gaan is voor velen een wensdroom, maar als die niet vervuld wordt, kunnen we nog altijd naar het Patershol gaan.

 

Antoine Légat (30 01 14)

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s