Jan AKKERMAN & Band in de zaal van het Buurtcentrum De Rekkelinge te Deinze op vrijdag 22 november 2013 in een organisatie van ‘JAZZ & ROCK in the Leie-Delta’: ‘De man die ooit geschiedenis schreef met Brainbox en Focus etaleert anno nu een niet te schatten métier en straalt vooral een aanstekelijk spelplezier uit’

In de ruime en moderne zaal De Rekkelinge in Deinze bij Gent stonden de laatste jaren al veel straffe jazzmuzikanten als Philip Catherine, Jef Neve, Bert Joris (en we zagen er ook via een andere organisator Bruno Deneckere & The Herods, één van al te zeldzame concerten van de Gentenaar met full band) Opnieuw boekte ‘JAZZ & ROCK in the Leie-Delta’ een zwaargewicht voor zijn concert van 22 november 2013, ten voordele van de lokale sociale werken van de Lion’s Club Deinze. Voor de generatie opgegroeid met Anouk, The Postmen of Spinvis zal het een verrassing geweest zijn, maar… gitarist Jan Akkerman is niets minder een monument in de Nederpop, gekend tot in de verste uithoeken van deze ronde planeet, zelfs veertig jaar na zijn grootste claim to fame, toen hij en zijn makkers the hottest band on earth bevolkten. Akkerman leerde het vak bij enkele van de vele bands die er in de sixties bij onze noorderburen in groten getale opstonden, een kweekbodem waaruit de nodige internationale kleppers zijn voortgekomen (Q65, Shocking Blue, Golden Earring, Tea Set…) Hij trad als volleerd gitarist in 1968 toe tot de nog altijd zeer gerespecteerde Amsterdamse rockband Brainbox met Kaz Lux als onvergetelijke zangstem.

 

Na het opmerkelijke debuutalbum verlieten Akkerman en drummer Pierre Van der Linden Brainbox om in een nieuw avontuur te stappen, samen met zanger en dwarsfluitist Thijs Van Leer en (belangrijkste) bassist Bert Ruiter, en dat was dan… Focus. Dit kwartet scheerde de toppen van de internationale roem met zijn technisch erg vaardige en vooral spannende, begeesterende mix van klassiek, jazz en rock. Focus werd een vroeg icoon van wat progrock werd gedoopt. Nummers als ‘House Of The King’, ‘Hocus Pocus’, ‘Sylvia’ en ‘Round Goes The Gossip’ werden gemeengoed. Hun albums verkochten als zoete broodjes en vooral Jan Akkerman kreeg lof voor zijn sublieme technische begaafdheid. Het toen erg invloedrijke Britse muziekblad Melody Maker verkoos Jan Akkerman in 1973 tot ’s werelds beste gitarist. Om roem was het Jan echter niet te doen: in 1976 verliet hij Focus om aan de slag te gaan als solist. Nog in de dagen van Focus had hij al enkele opgemerkte platen gemaakt onder eigen naam, ‘Tabernakel’ (1974) en ‘Eli’ (1976, samen met Kaz Lux)

 

Hij bracht sindsdien een karrenvracht platen uit waarop hij vele muziekgenres verkent en met artiesten van stand in dialoog gaat. Parallel onderscheidde hij zich als muzikant in dienst van anderen, evengoed B.B. King, Paco de Lucia, Cozy Powell, Ice-T, Alan Price als landgenoten Herman Brood, Kaz Lux en zelfs André Hazes. Er waren ook enkele korte reünies van Focus (dat officieel ophield te bestaan in 1978) maar dat is slechts een voetnoot. Een zwaar auto-ongeval in 1992 kon hem maar tijdelijk afremmen in zijn onverdroten aftasten van de mogelijkheden van zijn instrument. Daar heeft hij erkenning voor gekregen. Eén vorm daarvan is zijn veelvoudige deelname aan het North Sea Jazz Festival (daar bestaan cd’s van ‘Live In Concert The Hage 2007’ en recent ‘North Sea Jazz: Legendary Concerts’) Zijn bijdrage aan de Nederlandse muziek werd inzonderheid geëerd via een Gouden Harp (2005) en een Eddy Christiani Award (2009) In 2012 werd Jan Akkerman n.a.v. zijn vijftigjarige loopbaan benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau. Maar in Vlaanderen drong daar bitter weinig van door, want onze media beperken zich doorgaans tot wat trendy en modieus is.

 

Deels verscholen onder zijn baseball pet verscheen Jan met zijn drie bandlangers een halfuurtje na het aangekondigde aanvangsuur op het appel: één der muzikanten had immers vastgezeten in het vrijdagse verkeer. Niemand die erom maalt, want de band zet er meteen de tanden in met ‘Big Sir’ uit cd ‘Minor Details’ uit 2011, waar hij nog een nummer uit zou brengen. Jan verwijst kort en niet zonder ironie naar zijn recente ridderschap, maar de song dateert wel degelijk van vóór zijn benoeming. Nog meer ironie: ‘Blij dat u die cd allemaal kent!’ Blij dat Akkerman zichzelf weet te relativeren: eens te meer zijn bekendheid en verkoopcijfers niet recht evenredig aan de capaciteiten van de artiest. En die kwaliteiten heeft Akkerman nog altijd in overvloed. Zo beweegt een nummer als  ‘Big Sir’ zich behendig tussen rock, jazz, blues, soul en funk in, de fusion dus, met haast niet te volgen loopjes en patronen, die netjes en loepzuiver op hun plaats vallen, en dan denk je aan figuren als John McLaughlin, Jeff Beck, Robben Ford, John Abercrombie, Pat Metheny, Bill Frisell, John Scofield, Larry Carlton, en soms zelfs Marc Ribot. Op technisch vlak hoeft Akkerman deze grote namen niets toe te geven. Het trio biedt het nodige weerwerk: Rob Mostert op Hammond B-3 met Leslie speaker valt dan wel in vanavond, maar dat valt niet te horen, want het genre en het repertoire van Jan kennen blijkbaar geen geheimen voor hem. Hij zal de meester constant van antwoord dienen met het dat prachtige geluid eigen aan de B-3. David de Marez Oyens (bas), de oudste van de drie begeleiders en dan nog 14 jaar jonger dan de maestro, en de jongste, drummer Marijn van den Berg, vormen een oerdegelijke ritmetandem.

 

Tranquilizer’ is een aloude tune uit ‘Eli’ (waar dit het enige niet-gezongen nummer is), een funky sleper die niet misstaan had in het oeuvre van Jeff Beck. Het eerste deel piekt al snel met een lang uitgewerkte, bloedmooie uitvoering van ‘You Do Something To Me’ van Paul Weller. In het licht funky ‘San Frisky’ (uit ‘Minor Details’) horen we plots vertrouwde wendingen: pas nu schemeren er schema’s door die iets hebben van Jans oude band… Dat de Focus daar straks zal op vallen, hopen we eigenlijk wel, maar weten we op dat ogenblik nog hoegenaamd niet. Om set één af te sluiten, grijpt Jan naar ‘Blind Baby’, een blues die naar zijn zeggen gebaseerd is op een sketch van Cheech & Chong. We hebben de indruk dat bitter weinigen hier dat geschifte komisch duo kennen, dat in de jaren zeventig, tot halverwege de eighties de hilarische sketches over hippies en drugs in films en platen aaneen reeg. We vermoeden sterk dat de betrokken sketch het knotsgekke ‘Blind Melon Chitlin’ is (te ‘beleven’ op YouTube) Jan had ons in dat eerste bedrijf een blik gegund op de jazz muzikant zoals hij zich naast en na zijn beroemde bands ontwikkeld had. Iemand in de zaal riep ‘Brainbox!’ en zou dat nog een paar keer doen in het tweede deel. Maar Jans antwoord was meerdere malen hetzelfde: zonder zanger in de band was het onmogelijk om daarop in te gaan… Al leek hij dat wel te willen doen.

 

Wellicht had Jan echter wel begrepen van waar de wind woei, want zodra het kwartet klaar staat voor het tweede deel, keert de leider zich naar de troepen en fluistert iets van ‘Dan maar Focus? Answers, questions?’ Dat laat de band zich geen twee keer zeggen: die stort zich inderdaad op ‘Answers? Questions! Questions? Answers!’ (uit dubbelaar ‘Focus 3’) Een dik halfuur lang krijgen we de ene Focushit na de andere, toch uit het potige repertoire, zoals ‘Hocus Pocus’ (want de pseudo-Middeleeuwse stukken en atmosferische nummers met knipogen naar de klassieke muziek laat men wijselijk achterwege) Voor een groot deel van het publiek is dit totaal nieuw en met verbaasde blikken kijken de echte jongeren om zich heen naar de oude jongeren die uit de bol gaan. Ook deze jongen raakt ervan overtuigd dat de Teletijdmachine van professor Barabas echt bestaat, want de vier gaan ertegen aan alsof de echte Focus herboren is. We hebben een onvermijdelijke flashback: voorjaar 1972 trokken we samen met een paar duizend medestudenten van de KUL naar Alma2 om Focus (met als support die andere straffe Nederlanders van Alquin) te gaan zien: het was voor ons persoonlijk ons allereerste live concert, na vele jaren exclusief luisteren naar radio en platen. De hemelsluizen staan wagenwijd open! Pas met de bijzonder uitgewerkte en subliem bijgespijkerde orkaan ‘Sylvia’ houdt de trance op waarin ons op weinig professionele wijze bevinden. We merken dat ook de uitvoerders met meer dan gemiddelde gusto genieten van deze uitbarsting van levensvreugde.

 

Brainbox? Nee, dus, meneer. Wel een bisronde als een soort van caleidoscoop van songs en stijlen waar Jan zo sterk in is: ‘Streetwalker’ begint als een lange dromerige jazz ambient, schakelt over naar een laid back nummer (‘strandnummer’ staat op ons spiekbriefje) met gaandeweg een repetitief patroon waarboven Jan heerlijk soleert. Dan wordt het bepaald funky, we denken even zelfs aan… Average White Band, maar dan zonder blazers, en komen de te verwachten solohoogstandjes van de anderen. Jan schakelt over op een zwarte Gibson (snaar gesprongen misschien?) en met een accolade aan Focus sluit het concert. ’t Is te zeggen: er volgt een uitgebreide bedanking en bloemenhulde, en tot slot vraagt iemand van de organisatie out of the blue om nog een nummer te spelen. Daar was de groep niet op voorzien, maar weigeren is geen optie, dus dat wordt improviseren. Ter plekke ontstaat ‘Blues Root Deinze 22’, zoals Jan deze impro meteen doopt. Dat wordt allemaal probleemloos opgelost. We zouden spijkers op laag water kunnen zoeken, uitpluizen waarom Jan akkerman nooit helemaal de roem en de roep heeft verworven van een Paco de Lucia of een Larry Coryell, maar dat zijn academische oefeningen in het licht van wat Jan Akkerman-bijna-anno-2014 uitstraalt aan vakkundigheid en spelplezier. Ons heeft het alvast verzoend met een nooit volledig verwerkt verleden. Ja, het wordt toch nog Kerstmis. Dank u, maestro.

Antoine Légat (25 11 13)

www.janakkerman.nl

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s