HELDEN IN HET PARK 2013, Dag 2, met BLACK FLOWER en IMPERIAL TIGER ORCHESTRA in het Heldenpark te Eeklo op donderdag 8 augustus 2013 in een organisatie van N9 : ‘Ethiopische jazz en soul maakt het goeie weer op dag 2 van Helden in het Park!’

Helden in het Park (HP) is een gratis festival rond ‘wereldmuziek’ in het Heldenpark van Eeklo dat doorgaat op vier donderdagavonden in augustus. Dit jaar is het de 19e editie van het gebeuren dat uitgaat van de N9, de club die al jaar en dag het beste uit rock, blues en wereldmuziek naar het Meetjesland brengt. De vaststellingen van Dag 1 (u leest ze elders op Rootstime) bleven overeind op Dag 2: ook nu kwam de mensen uit Eeklo en omstreken in groten getale op het gebeuren af, hoewel iets minder massaal. Het weer was dan ook niet meer zo zwoel tropisch als op die fameuze eerste augustus. Eens te meer was de muziek voor velen niet meer dan de achtergrond van het sociale leven dat zich bij pot en pint ontspint. Logischerwijze lag ook het drankverbruik een stuk lager.

 

De kwaliteit van het muzikale aanbod moest nauwelijks of niet onderdoen voor dat van de eerste dag, al waren de twee groepen van deze avond iets minder dansbaar dan het Zimbabweaanse Mokoomba, dat een week eerder grote indruk naliet. Eens te meer zat er een thematiek achter het tweeluik van deze donderdag. In het decennium voor de val van keizer Haile Selassië  (1974) kende een heel eigen interpretatie van jazz een grote populariteit in Ethiopië, vooral bij de upper class. Je kan terecht spreken van ‘Ethiopische jazz’ en in hoofdstad Addis Abeba van ‘Ethiopische soul’. De dictatuur van Mengistu maakte een abrupt einde aan het ancien régime, dat zijn oorsprong vond in het oude Abessinië, het latere Ethiopië, en vanzelfsprekend ook aan de typische muziekstijl die, ondanks een zekere voortzetting in de diaspora, dreigde in het mist der tijden te verzwinden. De Franse musicoloog Francis Falceto liet dat niet over zijn kant gaan en bracht een hele serie platen uit met intussen haast onvindbaar geworden materiaal uit de jaren zestig en zeventig onder de titel ‘Ethiopiques’.

 

Zoals vaak deed de trendgevoelige filmwereld dan zijn duit in het zakje: Jim Jarmusch diepte voor ‘Broken Flowers’ (2005) één van de tenoren uit de glorietijd op, Mulatu Astatke (°1943), als vader van de Ethio Jazz erkend componist, die de eerste Afrikaanse student was aan het prestigieuze Berklee College Of Music (Astatke kreeg zijn opleiding namelijk in Londen en de States) Sindsdien is het hek van de dam: jonge jazzbands over de hele planeet laven zich aan de Ethiopische jazz/soul en dat weerspiegelt zich in hun eigen muzikale benadering. Het kan vanuit een heel losse interpretatie, zoals het Gentse Black Flower, of via een stijlvaste uitvoering zoals het Imperial Tiger Orchestra (ITP), dat Genève als thuisbasis heeft en dat zowaar bestaat uit mensen uit de Zwitserse en Franse Alpen (Chambéry)

 

Black Flower is een collectief dat een aantal jonge jazzmusici bundelt, die al elders hun sporen hebben verdiend. ITP speelde al in 2009 op het festival van de Ethiopische muziek en heeft in het Afrikaanse land in totaal al een vijftal concerten op de teller. De complexe en vaak shiftende ritmes van de eerste maken dansen een hachelijke onderneming, bij de tweede is het even wennen aan de heel eigen wendingen en patronen, maar eens gewenning intreedt, kan je er inderdaad lekker op moven. Wat naar Eeklose gewoonte enkel in de eerste rijen voor het podium in het Heldenpark geschiedde.

 

Beide bands konden echter wel weer rekenen op de waardering van de aanwezigen. Bij Black Flower is dat wel vooral vanuit de bewondering voor de technische beheersing, het improvisatievermogen en het onmiskenbare speelplezier dat het gezelschap etaleerde. Saxofonist Nathan Daems, intussen een bekende naam als lid van diverse uitstekende bands, zet voor Black Flower zijn eigen Quintet on hold. Drummer Simon Segers, met zijn inventieve ideeën de drijvende kracht achter de band, had voor deze gelegenheid zijn Nederlandse collega, pianist Fulco Ottervanger, uit het schitterende trio De Beren Gieren (een grote naam in wording!) meegebracht. Trompettist Jon Birdsong komt uit Texas en is niet de eerste de beste: hij speelde al met Beck en Calexico. Zijn partijen op cornet vormen een fraai contrapunt tegenover Daems’ onverdroten zoekende, creatieve spel. Filip Vandenbril (bassist bij Laïs) is de sluitsteen in wat de band zelf ‘contemporary & booty shakin’ groovedelique Ethiopian jazz music’ gedoopt heeft.

 

Dat Ethiopië daarbij ‘slechts’ op de tweede plaats komt, is geen punt: we zagen behoorlijk wat aanwezigen geboeid luisteren naar dit wellicht voor velen enigszins dwarse amalgaam van ritmes en klanken, dat men indertijd spottend ‘jazz’ (‘lawijt’, zoiets) doopte. Al bleven de danspasjes achterwege, Black Flower liet de geesten dansen, van bij opener ‘Almaz’, de enige cover van de avond (en afsluiter van de EP van Black Flower, voorbode van de langspeler die men later dit jaar opneemt), van de hand van Mahmoud Ahmed (°1941), bekend Ethiopisch zanger, afkomstig uit het Mercato district in Addis Abeba, en na de diaspora zowat het boegbeeld geworden van de Ethiopische muziek in het westen. De erkenning kreeg o.a. vorm in 2007, toen hem de BBC World Music Award werd verleend. ‘Almaz’ was de titelsong van zijn legendarische plaat uit 1973. Van het eigen werk viel ons ‘Fly High, Oh My’ op.

 

‘Imperial’  in Imperial Tiger Orchestra verwijst uiteraard naar Ras Tafari Makonnen, beter bekend als Haile Selassie I, de Leeuw van Juda,  de eerste onafhankelijke heerser in het zwarte continent, de held in het vooroorlogse verzet tegen veroveraar Italië. Dat zijn regime ook minder fraaie kanten kende, kan de muzikale pret niet drukken. De ‘Tiger’ in de titel lijkt een knipoog: dat moest uiteraard een leeuw geweest zijn, maar de Zwitserse Alpen zijn dan ook niet de Ethiopische hoogvlakten. De bescheidenheid siert hen, een gereserveerdheid die typisch lijkt voor topmuzikanten. ‘Mercato’ is nog maar hun tweede plaat, maar van de eerste noten van ‘Lale Lale’ op het Eeklose podium bleek dat ITO een ongemeen goed op elkaar ingespeeld zestal is, waarbij de ritmesectie, met bas, drums en additionele percussie voor een enorme stuwing zorgt. Trompet, keyboards en elektrische gitaar zorgen voor de bovenlaag. Het werd een reis doorheen de tijd en ruimte naar de Ethio Jazz, met één eenzame excursie naar Somalië, waar blijkbaar verwante muziek bestond, en een song van de legendarische Nubisch Soedanese zanger en songschrijver Mohamed Wardi (1932-2012)

 

Vaak sleurt het sextet exotische instrumenten mee, even goed lokale (als de Ethiopisch-Eritrese krar of kraar, een pentatonische zesnarige lier) als instrumenten uit andere universa, zoals de Indische dholak (trom) of de phin (lier) uit Thailand. Dat was nu niet het geval: het enige buitenbeentje was een elektronische ‘trompet’, waarbij men de toonhoogte door een schuifsysteem op de ‘neus’ van het tuig bepaalt, lijkend op de EVI (Electronic Valve Instrument) Het kwam maar kort aan bod. Hoogtepunt was een song die startte als een ontaarde wals, die geleidelijk overging in een repetitieve noisy beat, waarna een woeste keyboard solo een dwingend ritmisch schema inleidde… Het leest wellicht niet zo best, maar het was verrassend, spannend, intrigerend. Gelukkig moesten we onze niet zo geweldig uitgebreide kennis van het Amhaars (de officiële taal van velen van de 84 miljoen Ethiopiërs) niet bovenhalen, want zoals dat bij Black Flower het geval was, de set was geheel instrumentaal. Trompettist Raphaël Anker gaf wel geregeld korte commentaar bij de songs. Maar onontbeerlijk was dit niet: de muziek haalt haar trage verleiding integraal uit de exotische melodieën, verklanking en ritmiek, waar ITO een enthousiaste, erudiete en bedreven pleitbezorger van is. Dat niemand ons nog een kwaad woord zegt over Ethio Jazz!

 

Antoine Légat.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s