ANTONIO FORCIONE, Sketches Of Africa: ‘‘Sketches Of Africa’ is elegant, statig en waardig als de natuur en de volkeren van het continent. Nu nog grote kuis houden onder zijn ‘leiders’ en we kunnen met een gerust geweten en met volle teugen genieten van deze prachtplaat‘

zie tevens Rootstime!

Kennis spreekt, wijsheid luistert, muziek doet iets anders’ zo luidt het Leitmotiv van de website van Antonio Forcione, de uit Zuid-Italië afkomstige meester op de akoestische gitaar. Hij bespeelt echter nog een resem andere instrumenten en componeert. Van de leerschool der concertjes als tiener doorheen Italië ging het al snel richting Ancona en Rome voor meer serieuze studies (naast harmonie ook mime!) Street busken in Londen (1983) leverde hem een BBC optreden op… en een voorprogramma van niemand minder dan Barclay James Harvest, die anno 2013 overigens nog altijd bestaan. Maar Antonio koos de langzame weg en bouwde gradueel zijn publiek op. Ook de critici ontdekten de ‘Jimi Hendrix van de akoestische gitaar’ (een betiteling waar Forcione wellicht het zijne van denkt!) en het aantal prijzen en awards dat hij in de wacht sleepte, is amper te tellen.

Hij heeft een hele waslijst platen, intussen bijna twintig, op zijn naam staan, waaronder heel veel liveplaten, solo of met het Antonio Forcione Quartet, in duo met gitaristen Eduardo Niebla of Neil Stacey, of met andere artiesten. In 2006 maakte hij samen met de grote Amerikaanse jazzbassist Charlie HadenHeartplay’. Zijn associatie met muzikale comedy act Olé werd ook veel gelauwerd. Om maar te zeggen: Antonio Forcione is een fenomeen. Daar is deze ‘Sketches Of Africa’ bijgekomen, waarvoor de idee ontstond in Tarifa, de zuidelijke punt van Spanje. Allicht zal Forcione ook wel gedacht hebben aan één van de mijlpalen in het oeuvre van Miles Davis, ‘Sketches Of Spain’. Vanuit Tarifa aanschouwde Antonio voor het eerst Afrika en zoals het wel vaker overkomt aan wie kennis maakt met het mysterieuze continent: ‘I had a sense… that once I crossed the divide, Africa would never leave me.’ ‘Tarifa’ heette de eerste compositie. Uiteindelijk nam hij de plaat op in Zimbabwe, Johannesburg en Londen.

Acht muzikale thema’s werkte hij uit, akoestische, op twee na volledig instrumentale nummers waarin de melodierijkdom, de ritmiek en de klankkleuren van Afrika hoorbaar verwerkt zijn. Het laat zich raden dat het spel op de diverse gitaren van hoog niveau is, al is het lange niet het enige dat in de schijnwerper staat. Forcione nodigde heel wat gasten uit om voor een vol geluid te zorgen, niet alleen uit Afrikaanse landen, maar ook uit Italië, diverse Europese landen en zelfs Brazilië en Australië. In een drietal stukken komt de kora van Seckou Keita aan bod, en er is typisch slagwerk, maar daarbuiten zijn het vooral de ‘klassieke’ westerse  instrumenten die het coloriet verzorgen. De toon van een aantal nummers is rustige en gereserveerd, haast laid back, als in ‘Madiba’s Jive’, dat opgedragen is aan de bewonderde Nelson Mandela, en ‘Stay Forever’, in herinnering aan zijn vader en een goede vriend, maar het spelpeil maakt dat er geen misverstand mogelijk is: dit is géén easy listening.

Elke misvatting speelt het gezelschap met gemak en bravoure weg wanneer de snelheid in de hoogte gaat, zoals in ‘Africa’. Daarin verbeeldt Forcione zich het continent als een opgejaagd dier, dat met moeite en niet zonder schade de jagers van zich afhoudt en dat men intussen leeg plundert. Elke song heeft zo zijn thematiek. Die laat zich raden in het al aangehaalde ‘Tarifa’, waarin onmiskenbare echo’s van de flamenco te vinden zijn. ‘Tar’ (‘teer’, als in ‘pek’, jawel) beeldt een opstand uit, van onvrede over explosie tot de stem van het volk die eindelijk gehoord wordt. Het blijft wel behoorlijk beschaafd, maar het is dan ook één grote metafoor. De schoonheid van de natuur van Zuid-Afrika krijgt een sierlijke verklanking in ‘Clear Day’. Zijn concerten in Zuid-Afrika en Zimbabwe blijven hem trouwens bij.

Forcione verwijst heel even naar het vreselijke regime in Zimbabwe, ooit de graanschuur van oostelijk Afrika, maar door zijn leider de verdoemenis in gejaagd, doch hij focust op de warmte en de gastvrijheid van zijn ‘beautiful people’. Die heeft diepe indruk nagelaten. Populaire zangeres Chiwoniso Maraire schreef een (wellicht scherpe) tekst in Shona (met Ndébélé de belangrijkste taal van Zimbabwe) voor dit ‘Song For Zimbabwe’. Ze is goed geplaatst als dochter van een beroemde mbira (duimpiano) meester. Ze werd geboren in… Washington D.C. waar haar pa les gaf en ging pas naar het thuisland als ze acht was, wat haar perspectief op de dingen uiteraard anders kleurde. Zijzelf leerde mbira spelen, al was dat aan vrouwen toen nog ontzegd. Ze werd slachtoffer van de censuur omdat ze geen blad voor de mond neemt en onder anderen het brutale optreden van de Zimbabw(e)aanse politie hekelt.

In ‘Song For Zimbabwe’, voor ons het hoogtepunt op de cd, krijgt Maraire vocale assistentie van de bruine stem van Zamo Mbutho, die vaak Miriam ‘Pata Pata’ Makeba bijstond. De cd sluit met ‘Sun Groove’, ook al bijzonder omdat Forcione hiermee alle muzikanten de kans gaf om op dit ‘muzikale canvas’ hun ‘handtekening’ te plaatsen, als symbool van de samenwerking. Eens te meer zingt Chiwoniso Maraire een ditmaal niet zelf geschreven tekst in Shona en Engels. ‘Sketches Of Africa’ is elegant, statig en waardig als de natuur en de volkeren van het continent. Nu nog grote kuis houden onder zijn ‘leiders’ en we kunnen met een gerust geweten en volle teugen genieten van deze prachtplaat.

Antoine Légat (18 04 13)

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s