HET MUZIKALE ANKER 17: MAXIME LE FORESTIER en ‘LES JOURS MEILLEURS’

Dit stuk is te lezen in HET VISSERIJBLAD (HVB) van Oostende, Jg. 79, nr. 12 van december 2012, blz. 24-25.

(Jaren geleden hebben we op deze blog al eens een gelijkaardig, maar veel korter stuk gepleegd over dit nummer! Dat staat hier nog steeds online…)

Het is moeilijk te geloven, maar soms zit de zee verstopt. We bedoelen: verstopt in een song. Nee, ’t is geen geval van tekort aan inspiratie: er zijn nog meer dan voldoende liedjes die met ons ‘Anker’ te maken hebben, maar we wilden u, bij wijze van intermezzo, volgend meesterwerkje niet onthouden, en ook niet de geschiedenis die erachter schuilt. De zee, wat zeg ik, de zeven oceanen zitten erin en nog zoveel méér. En dan wil dat ook nog even betrekking hebben op de maker van het lied. De naam Bruno Le Forestier (°1949) zegt u allicht niets, maar de Parijzenaar met deels Britse roots opteerde voor Maxime Le Forestier als artiestennaam. De liefhebbers van Frans chanson kennen vanzelfsprekend deze bijzonder gewaardeerde auteur-compositeur-interprète, zoals onze zuiderburen dat zo zwierig zeggen..

Het Frans chanson werd ons met de paplepel ingegeven, hoewel we ons allerminst als ‘kenner’ mogen laten kennen. Maar Le Forestier was ons niet onbekend. We hebben zelfs nog zijn eerste LP Mon frère, met de hit San Francisco (1972), overgekocht van een melomanische vriend. Dat is niet verwonderlijk vanuit onze interesse voor dat chanson, gevolg van het feit dat mijn vader me in de jaren vijftig onderdompelde in het genre: Edith Piaf, Tohama, Lucienne Boyer, Line Renaud, Yves Montand, Fernandel, Boris Vian, Mouloudji, het waren huishoudnamen. Ook later bleef mijn vader de interesse houden in de Franse muziek zonder al te veel kwalitatief onderscheid te maken tussen pakweg Bourvil, Yvette Horner, Jacques Dutronc, Michel Delpech, Julien Clerc, Jean Gabin, Serge Reggiani, Serge Gainsbourg, Georges Moustaki, Claude Nougaro, Leo Ferré of Jacques Brel. Vreemd genoeg kwam Georges Brassens in het stuk nauwelijks voor: die heb ik later moeten ‘inhalen’… Brassens wordt door Le Forestier trouwens enorm bewonderd. Hij heeft meerdere platen gemaakt met versies van zijn chansons en die ook live uitgevoerd, vaak met zijn zuster Catherine, zodat velen Maxime associëren met Georges.

Toen ik in de eighties slechts sporadisch thuis langs kon komen, kocht mijn vader nog altijd platen: hij keek dan in Humo om te zien wat hot was en zo kreeg ik onder anderen ‘Nothing Like The Sun‘ van Sting, ‘Body And Soul‘ van Joe Jackson of ‘Punch The Clock‘ van Elvis Costello op mijn bord. Zeer toffe manier om je ouders een bezoekje te brengen! Pa bleef echter in de Franse platen snuisteren (en in andere niet meteen rockgeoriënteerde genres) en op zekere dag zag ik thuis ‘Les jours meilleurs‘ liggen, die hij gevonden had in een uitverkoopbak. Dat moet ergens kort na 1983 geweest zijn, want in dat jaar is die plaat verschenen. Vlak voor ik weer vertrok, legde ik ze ‘eventjes’ op, want zeg nu zelf, Le Forestier… Coup de foudre! Ik lag gewoon plat… De titelsong heb ik toen een aantal malen na mekaar gespeeld en de plaat dan ook maar meegenomen (met ouderlijke toelating) Hoewel ik ook genoot van de rest van de plaat, was het telkens weer het titelnummer dat de aandacht zoog: tot op heden blijf ik dit één van de wonderlijkste songteksten vinden die ooit in welke ons bekende taal dan ook geschreven werden.

Le Forestier slaagt erin om in één lied thema’s bijeen te brengen als het failliet van de flower power en het hippiedom, het exotisme van verre reizen en avontuurlijke tochten, Bob Dylan, John Lennon, de waanzin van de koude oorlog en de atoombom, het schuldgevoel en het spijt over wat nooit was of nooit meer zal zijn, mijmeringen over het ouder worden en vooral de liefde (in drie ronduit fantastische strofen!), plus filosofische overpeinzingen die je net voor je ze kan vasthouden weer ontvlieden. Er zit allicht nog méér in, het gevolg van de associaties en de poëtische bewoordingen: met één woord roept MLF hier een hele film op! Maar met de zonet opgesomde themata zit je al gebeiteld. En toch vormt ‘Les jours meilleurs‘ één verhaallijn, één boodschap. En dan is er nog die langoureuze muziek, voortdrijvend op een handvol aangehouden akkoorden, muziek die je in volle vervoering naar verre einders, heu, vervoert. We lieten, rrrotrrromantici die we zijn (maar geen ‘ouwe hippies’!), steevast onze tranen de vrije loop. Maxime schreef ‘Les jours meilleurs‘ niet zomaar. Dat moet wel, anders lukt het niet. Vele van de beelden zijn daadwerkelijk geïnspireerd door zijn persoonlijke avonturen en herinneringen.

Nader onderzoek wijst uit dat, toen ‘Les jours meilleurs‘ in 1983 uitkwam, de LP in La douce France keihard flopte (al bracht ze één heel grote hit voort, het inderdaad beklijvende La Salledes pas perdus) Het publiek had het niet begrepen op de ongewone en als ‘moeilijk’ ervaren teksten. De synthesizers, die de tot dan vrij traditionele Le Forestier plots inbracht, zagen (hoorden) de Fransozen al helemaal niet zitten. Het is geen wonder dat ze kort na verschijnen al in de uitverkoopbakken terechtkwam! Het zat Maxime hoog. Hij ging zelfs woestijnen doorkruisen op zoek naar… Ja, naar wat? Maxime maakte van de gelegenheid gebruik om vele liedjes voor Julien Clerc te pennen. Het duurde een tijd vooraleer Le Forestier weer aanknoopte met het succes, meer bepaald het fraaie ‘Né quelque part‘ uit 1987-8. De ‘Nederlandse Wannes/Willem’ Gerard Van Maasakkers heeft daar (met zijn Vaste Mannen ) overigens een mooie hertaling van: ‘Van hier of van daar‘ (op de cd ‘Deze Jongen‘) De collectieve afwijzing door de ‘Francophonie‘ van titelsong én LP ‘Les jours meilleurs‘ lijkt tegenwoordig ridicuul, gezien de steile kwaliteit van die plaat, maar zo lagen de kaarten nu eenmaal op dat moment…Het overkwam wel méér genieën, nietwaar Nick Drake?

Maar loontje kwam om zijn boontje: stilaan begon de song door te dringen in de geesten van de Fransozen, in die mate zelfs dat ‘Les jours meilleurs‘ gemeengoed werd en tegenwoordig als een meesterwerkje wordt beschouwd in Frankrijk. Le Forestier bracht het lied in, in Sol En Si (Solidarité Enfants Sida), een project waarin diverse zangstemmen als Zazie, Michel Jonasz, Catherine Lara, Cheb Mami hun beste beentje voorzetten voor het goede doel. Op YouTube vind je een briljante live uitvoering van ‘Les jours meilleurs‘, met publiek opgenomen in de Studios Davout in Parijs op 30 maart 2002 (http://www.youtube.com/watch?v=j6NhNgYcR7Q) Het hele concert is verkrijgbaar op ‘Plutôt guitare‘, als enkele cd met 18 songs of dubbele met 28; wij zouden, op basis van YouTube, geneigd zijn te gaan voor de DVD met dezelfde titel. Maxime wordt er bijgestaan door drie Franse topgitaristen, één elektrische en twee akoestische, die de laatste twee minuten van de clip de sterren van de hemel soleren, een uitvoering die deze song waardig is. Er bestaat ook een andere erg mooie versie van ‘Les jours meilleurs‘, waar Maxime de gast is van die andere grote troubadour van één generatie later, Francis Cabrel. De oude LP ‘Les jours meilleurs‘ lijkt ons alleen nog verkrijgbaar in een drie cd box, maar dat verandert vlug in Releaseland. Wij koesteren intussen onze ouwe LP.

De zee? Die zit in de eerste verzen: ‘A courir du Pacifique à l’Inde, on voulait quoi? / On voyait partout des sardines / Alignées dans de l’huile de moteurs‘ (‘Wat wilden we eigenlijk bereiken met dat rondhossen van de Stille Oceaan tot in Indië? Overal zagen we sardines, mooi op een rij in motorolie‘… Je hebt niet meer nodig om je in gedachten te verplaatsen naar exotische havensteden. Beelden, geuren en kleuren waaien je zo al tegemoet. Dan steekt Maxime -figuurlijk- van wal… ‘We waren op puinen geboren. The times were changing‘… Het lied is zo rijk, gelaagd en ‘polyinterpretabel‘ (zoals onze leraar Duits zou gezegd hebben), een echte ‘beeldenstorm’, dat we het binnen dit bestek niet besproken krijgen. Desardines alignées dans d’huile de moteur’ komen nog twee maal terug, telkens op een ‘strategische’ plek. Het chanson is te ontdekken…

Het einde willen we u echter niet onthouden: ‘J’ai l’impression de voir une cible, / Émerger du brouillard, / D’avoir pensé l’impossible / Et, dans un soupir du temps, l’apercevoir / Même si je vois encore des sardines / Alignées dans l’huile des moteurs, / Il me reste un couplet d”Imagine’ / Qui m’emmène ailleurs… / Juste des jours meilleurs…‘ – ‘Ik heb de indruk dat er een doel opduikt uit de mist, dat ik het onmogelijke dacht en dat ik het ook zie in een zucht van de tijd. Zelfs al zie ik slechts sardines, mooi op een rij in de motorolie, er rest me nog een strofe uit ‘Imagine’, die me elders heen voert… Gewoon (naar) betere dagen…

Antoine Légat (15 11 12)

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s