Bettye LAVETTE in de vernieuwde Depot te Leuven op vrijdag 14 december 2012: ‘Niet slecht voor iemand die vanuit het quasi niets zo ongeveer de status geniet die Aretha Franklin al sinds de sixties bezit, en dan ook met recht en reden ‘The Great Lady Of Soul’ heet!’

Zie ook www.rootstime.be, sectie ‘LIVE’ 

Wie kan het haar ten kwade duiden? Bettye LaVette komt van ver, van heel ver en we zullen dat geweten hebben op haar verjaardagstournee: vijftig jaar zit ze in het vak, sinds dat singletje uit 1962, ‘My Man, He’s A Loving Man‘. Dat ze op haar zesenzestigste niet versleten is, dat ze integendeel in de vorm van haar leven lijkt, is niet het grootste wonder, wel dat ze tot diep in het vorige decennium moest wachten vooraleer ze aanzien werd voor wie ze is, één der allergrootsten uit de soulmuziek, vooraleer ze door de industrie op een faire wijze behandeld werd. Plots is ze hot, haalt ze haar gram en staat haar optreden in het teken van het grote ‘zie-je-wel?‘ Het is haar gegund. Het valt te hopen dat ze nog lang concerten als dat in de vernieuwde Depot aan het station in Leuven mag geven.

Trouwens, het concert van 2006 de oude Depot was een scharniermoment in de onwaarschijnlijke ontbolstering van de laatbloeier, aan het einde van haar schijnbaar nooit eindigende ‘Who The Hell Is She?‘-tour, zoals ze het tijdperk van bijna successen en niet uitgekomen langspelers betitelt. Ze is dat niet vergeten en brengt dat ‘thankful n’ thoughtful‘ te berde. Betty praat graag tussen de nummers door, maar dat is goed zo, want die woorden hebben dezelfde magische impact als haar zang. ‘Thankful N’ Thoughtful‘, zo heet ook haar nieuwste album, haar ‘verjaardagsplaat’, genoemd naar de song van Sylvester Stewart alias Sly Stone. Die zou ze brengen, net als een vloot andere covers uit die plaat (zelf schrijft ze niet, maar ze heeft een neus voor sterk materiaal dat haar goed ligt) De commentaar is telkens raak: ‘Otis Redding zei dat ‘Bob Dylan te veel woorden schrijft’‘, mooie intro tot ‘Everything Is Broken‘ dat inderdaad uit veel woorden bestaat, die Baawb echter tot een briljante song uitbouwde. Maar er zaten al evenveel songs van vroegere platen tussen, waarvan een aantal een heel specifieke betekenis hebben voor haar.

Beginnen deed ze met ‘The Word‘, zelf opener van de vorige cd ‘Interpretations: The British Rock Songbook‘, meteen de kans om de puntjes op de i te zitten. Haar ongeëvenaarde soulstem schalt en galmt door de ruimte en de band doet die stem recht: Brett Lucas (gitaar), Alan Hill (keyboards en muzikale directie), Chuck Bartels (bas) en Darryl Pierce (drums), een gezelschap waarop je in alle veiligheid een Burj Khalifa (zie Dubai) kan bouwen. Ze spelen niet alleen geweldig (die hammond sound!) maar ze schudden bovendien op gezette tijden uit hun stembanden de heerlijke harmony vocals die Bettye’s stem zo hemels omkaderen. Na dit fantastisch ‘The Word‘ kan het feest beginnen. Dylan is lange niet de enige die ze bewondert. Ook Neil Young eert ze, eerst met een vertraagde versie van ‘Heart Of Gold‘, daarna met ‘Everybody Knows This Is Nowhere‘, dat ook op de laatste staat te blinken. ‘Heart Of Gold‘ zette ze in 1972/3 op wat haar eerste album had moeten zijn, ‘Child Of The Seventies‘, dat pas uitkwam in… 2000 als ‘Souvenirs‘: Bettye klinkt er natuurlijk zoveel jonger op, maar zingen heeft ze altijd gekund!

Ook met ‘Crazy‘ van Gnars Barkley (‘Da’s geen zanger, folks, dat is ne groep‘, grapte ze) geeft ze een behandeling. Ze kneedt die song tot een totaal nieuw gegeven, ver van de hitversie die Cee Lo ‘Fuck You‘ Green inzong. ‘Mijn kleinkinderen moeten van me denken dat ik een hippe tante was. Men heeft me bovendien verteld dat Leuven een stad vol studenten is‘, zo verklaart ze die songkeuze, eens te meer met de nodige relativering. ‘Nashville… Wat doen ze daar toch in het water?‘, vraagt ze zich af bij de introductie van ‘The More I Search (The More I Die)‘ van songschrijfster Kim McLean… die eigenlijk Kim Patton(-Johnston) heet, geboren werd in 1961, afkomstig is van North Carolina en Ierse en Indiaanse roots heeft! Maar het is wel degelijk in ‘Music City‘ Nashville dat Kims talent openbloeide. Bettye vindt zich helemaal in deze ‘saddest of all songs‘, misschien wel het hoogtepunt van haar laatste cd, en dat tussen parels van Tom Waits (‘Yesterday Was Here‘) en Ewan McColl (‘Dirty Old Town‘)! Die bracht ze overigens geen van beide… Maar wat wil je, met zo’n repertoire?

Ze bracht wel ‘Joy‘ van Lucinda Williams, weer zo’n song die haar ‘beeldig’ staat: ‘They took my joy, I want it back!‘ Als zij het zingt is het constant opletten voor de druppels vitriool die van het podium spatten. ‘Maybe in Memphis I’ll find joy, maybe in the shows I’ll find some joy… JOY… JOY…‘ Geen leuke lyrics, dat is een feit. Maar persoonlijke bitterheid menen we toch niet te bespeuren, zeker niet in de uitvoering van de single die haar in 1965 eeuwige roem bezorgde bij de… critici: ‘Let Me Down Easy‘ is nog steeds aanzien als één van de knapste soulnummers ‘aller tijden’, maar aan het grote publiek ging die toen voorbij. Geen wrange nasmaak want ‘This song kept me alive‘. Als het moeilijk werd, klampte ze zich aan die deun vast. ‘Let Me Down Easy‘ groeit uit tot hét moment van de show met als climax de smeekbede ‘PLEASE’. Het snijdt door merg en been… Waarna de rocker ‘I’m Tired‘ het tempo en volume danig optrekt. Het lied respecteert eens te meer het thema van de avond: ‘I’m tired of being a fool‘. Met deze dame zal echter niemand nog de spot drijven. Dan, speciaal voor ‘the ladies‘, presenteert ze haar band als inleiding tot ‘Close As I’ll Get To Heaven‘ (uit ‘A Woman Like Me‘, 2003, wat eigenlijk haar come-back album was) Deze song geeft nog het best haar eigen gevoelens weer en als ze ooit songs had geschreven, was deze daar zeker uit voortgesproten, stelt ze.

Een aangrijpend moment was dat, maar nog crescendo gaat het in de song die de titel leverde aan de cd die uiteindelijk de grote doorbraak forceerde, ‘I’ve Got My Own Hell To Raise‘ (2005) Dat is namelijk de slagzin uit ‘Sleep To Dream‘ van de sterk ondergewaardeerde zangeres Fiona Apple (1997) Het is de ultieme haatsong waarin een behoorlijk bitchy Bettye zich van kop tot teen kan uitleven en ook Brett Lucas nog een laatste maal de registers opentrekt. Aan het eind verlaten de muzikanten de Bühne één voor één, terwijl de anderen nog verder spelen: Brett, Chuck, Alan en tenslotte ook Darryl verdwijnen na een korte groet. LaVette blijft staan (*) en zingt a capella ‘I Don’t Want What I Haven’t Got‘ van Ierse Sinéad O’Connor, opener van ‘I’ve Got My Own Hell To Raise‘ (Die cd bevat overigens niets dan liedjes van vrouwelijke songwriters – ook ‘Joy‘ van Lucinda Williams staat daar op) Bettye accentueert elk woord, als om te zeggen dat ze nu weer een poos weg zal zijn, maar dat we de boodschap intussentijd niet mogen vergeten: ‘Ik wil niet wat ik niet heb. Dat heb ik van mijn moeder geleerd. Zie hoe gelukkig ze me gemaakt heeft. Ik zal die weg veel verder opgaan, al weet ik niet waarheen me dat zal brengen…

Ze vertrekt. Iedereen beseft dat we niet om een bis moeten vragen. Dit einde is zo sterk dat het niet om een toegift vraagt. Het zou bovendien ook te veel eisen van haar stem, die het al vijftig jaar doet en die ze in de volgende maanden en jaren nog nodig heeft. Ze geeft zich dan ook volledig op toneel, wat op haar leeftijd niet vanzelfsprekend is en alleszins bewonderenswaardig. Je kan ‘alles’ over haar lezen in haar ook al dit jaar verschenen memoires, ‘A Woman Like Me‘, werk dat ze ook niet naliet te vermelden en dat alvast de collega’s (als Elvis Costello) en de critici overtuigde. Het grote gelijk? Jazeker, want niet voor niets had ze deel aan het inauguratieconcert van president Obama in 2008 (ze zong samen met Jon Bon JoviA Change Is Gonna Come‘ van Sam Cooke) Maar het is niet naar haar hoofd gestegen: tijdens het concert reageerde ze op leuke wijze op de publieke commentaren. Niet slecht voor iemand die vanuit het quasi niets zo ongeveer de status geniet die Aretha Franklin al sinds de sixties bezit, en dan ook met recht en reden ‘The Great Lady Of Soul‘ heet!

Antoine Légat (16 12 12)

(*) Dat hele ‘ritueel’ kan men zien op http://www.youtube.com/watch?v=8cVnK6jaFo0 !

 

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s