BRUGGES FESTIVAL # 26 in de Brugse Stadsschouwburg van vrijdag 9 tot zondag 11 november 2012 – Deel II: zaterdag 10/11: ‘Twee maal een kwartet, meesterlijk in de sfeerschepping, dat maakte van de zaterdag van Brugges Festival # 26 zo niet een evenement, dan toch een avond voor fijnproevers’

Ook te lezen op www.folkroddels.be

Violist, componist, arrangeur en globetrotter Wouter Vandenabeele kijkt niet graag achterom, dat weten we uit ondervinding. Maar je kan er niet omheen dat hij enkele malen een belangrijke creatieve injectie gaf aan Brugges Festival. Ook dit jaar was hij incontournable, want recent verscheen bij Home Records (Luik) een nieuwe krachttoer. Samen met contrabassist Joris Vanvinckenroye (ARANIS) en de Turkse musici Emre Gültekin (Brussel) en Erkan Tekin (uit Oost-Turkije, nu Istanbul) maakte hij de suite ‘Chansons pour la fin d’un jour (Bir Akşamin Şarkilari)‘, een verzameling liederen die horen bij de weemoed die zonsondergang losweekt, maar niet altijd zo rozenvingerig als in de romantische visie. Presentator Mark Lefever, het hele weekend op dreef in zijn sobere commentaar, had het over een ‘warme onrust‘ en zo is het maar net in deze suite die een juweeltje van sfeerschepping is in een geslaagde cross-over.

Het is al eind weg van het thema van het Brugges Festival van 2012, de re(m)betika en de smyrnèïka, maar deze laatste hebben een uitgesproken oriëntale inslag. Of ze dat nu leuk vinden of niet, de twee buurvolkeren hebben altijd interactie gekend op meerdere niveaus, dus ook buiten het muzikale (zo introduceerden de Grieken verrassend genoeg de… fez bij de Turken en de Arabische wereld!) Dit moet het vijfde optreden geweest zijn van het gezelschap en je mag dus stellen dat ze ingespeeld waren. Het was ook het voorlopig laatste concert samen, omdat Tekin na het weekend weer naar Istanbul vertrok (de fluitspeler is een druk bezet sessiemuzikant), maar in april zou een nieuwe concertreeks volgen. Tekin bespeelt de mey (niet te verwarren met de bekendere ney fluit) maar is ook bedreven op de duduk, de Armeense fluit. Dat instrument, de verpersoonlijking van de melancholie, leerden we hier in de jaren negentig kennen via Djivan Gasparyan en zijn zonen. Nog groter was de impact van de duduk via de indringende muziek voor de film ‘Gladiator‘. In ons land is Armeniër Vardan Hovanissian (lid van jazzformatie Hijaz) wellicht de bekendste bespeler.

Voor dit concert moest men een vervanger zoeken. Cellist Lode Vercampt nam de plaats in van Joris Vanvinckenroye. Zoals we dat van hem intussen ‘gewoon’ zijn, deed hij dat op schitterende wijze, een meerwaarde voor dit fijne, ingetogen concert, maar met weerhaakjes. In zo’n suite, voor het grootste deel composities van Wouter of Emre, is het misschien niet opportuun om ‘nummers’ naar voor te schuiven, want het is het geheel dat werkt. Toch het volgende. De Koerdische melodie ‘Azade‘, zowel hier als op de cd centraal geplaatst, is van een onaardse schoonheid. Wouter, ad rem in zijn commentaren, liet niet hierop te wijzen. ‘Chanson pour Badji‘ is een fraaie hulde aan… de hond van Michel Van Achter, platenbaas van Home Records in wiens studio in Luik de opnames van de cd doorgingen. Emre, geboren in La Louvière, leerdede langhalsluit (saz) spelen bij zijn vader Lütfü Gültekin, en liep later school bij meesters als Talip Özkan, en is nu zelf een meester is op snaarinstrumenten als de tanbúr. Hij speelde één van de in Turkije bekende composities van zijn vader. Lütfü, Emre en zijn broer vormen trouwens het trio GÜLTEKINLER. ‘Chanson de quatre heures du matin‘ verklankt treffend de sfeer van een slapeloze nacht.

Savina Yannàtou bracht een blitzbezoek aan België om op Brugges Festival te spelen. Ze had een afgeslankte versie mee van Primavera en Salonico, die groep met wie ze zo’n zeventien jaar geleden de gelijknamige cd maakte met Sefardische liederen uit Thessaloníki, gezongen in het Ladino door de eind vijftiende eeuw uit Spanje verjaagde joden, die o.a. in Noord-Griekenland beschutting vonden. Die formatie begeleidde haar later ook toen ze dit repertoire concentrisch uitbreidde met liederen van het hele Middellandse Zeegebied, soms in andere themata ondergebracht (zoals kinder- en slaapliedjes in ‘Nanourismata‘) Kostas Vómvolos (op kanonàki of het met plectra aan de vingers bespeelde honderdsnarige hakkebord; ook accordeon), Yannis Alexandrís (laoùto of Griekse luit; akoestische gitaar; een keer solozang, prima overigens) en Haris Lambràkis (ney, fluit) Yannàtou bracht een dwarsdoorsnede van wat ze al die jaren met deze mensen speelt (de Griekse zangeres heeft nog heel wat andere creatieve uitwegen, in samenwerking met anderen, zoals Mark Lefever niet naliet te vermelden)

Ze begon met een wiegelied dat ook Roza Eskenazi ooit zong. Vorige zomer stond Yannàtou trouwens ook al in Brugge met het programma rond de grote sefardisch-joodse zangeres uit Constantinopel. Op deze wijze kon ze haar set verbinden aan de smyrnèïka, waar Eskenazi de grote vertegenwoordigster van is. Voor het overige waren het vooral de sefardische liederen die aan bod kwamen, zoals ‘Los Bilbilicos‘ (‘De Nachtegalen‘) en ‘Tres Hermanicas eran‘ (‘Er waren drie Zusters‘), afgewisseld met uitstapjes naar onder meer Libanon en Armenië. Haar uitleg rond de liederen was summier, daarom soms verwarrend, maar het ging hem uiteraard om de liederen, en daar kan je niks op aanmerken: het is deze mensen op het lijf geschreven.

Twee maal een kwartet, meesterlijk in de sfeerschepping, dat maakte van de zaterdag van Brugges Festival # 26 zo niet een evenement, dan toch een avond voor fijnproevers. We hopen dat het geen epitaaf, geen kroniek van een aangekondigd verdwijnen werd.

Antoine Légat (17 11 12)

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Geen categorie. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s