TRIOMALOU en BRUGGE-BUCHAREST EXPRESS openen 24e BRUGGES FESTIVAL in de Stadsschouwburg

 

Openingsavond BRUGGES FESTIVAL: TRIOMALOU en BRUGGE-BUCHAREST EXPRESS in de Brugse Stadsschouwburg op donderdag 11 november 2010.

 

 

Fluctuat nec mergitur’, zou Bart De Wever prevelen na een gebeurtenis als de openingsavond van het 24e Brugges Festival. Jo Van Driessche slaagt er immers toch altijd weer in boven te drijven, zoals de spreuk suggereert. Ondanks het tekort aan steun voor zijn geesteskind, wat Jo ongetwijfeld als een miskenning ervaart voor zijn inspanningen, tovert hij toch weer zowat elk jaar weer een onuitgegeven project tevoorschijn om zijn Brugges festival een tweede (derde?…) adem te geven. Toen TrioMalou om 7 na 8 stipt de avond inzette, was de parterre wellicht niet eens voor de helft gevuld en zag het er niet zo goed uit voor de start van deze editie. Maar toen het uitgebreide gezelschap van het éénmalige Brugge-Bucharest Express, bleek diezelfde parterre wonderlijk genoeg grotendeels gevuld, al moet je er het bonte gezelschap bijtellen van Africapella, op zondag de apotheose van deze editie. Al was de hele schouwburg maar voor een derde gevuld, toch was er voldoende sfeer om de artiesten een tevreden gevoel te geven.

 

Accordeonist Ivica Vucelja en violist Bert Van Laethem waren hier al eens te gast als Mallou, in 1998. ‘Toen waren er 26 toeschouwers meer’ stelde Ivica lakoniek. ‘Vraag is waar die gebleven zijn’ vervolgde hij tongue in cheek. Mallou oogstte toen immers heel wat succes, maar roem is nu eenmaal vergankelijk. Ivica vertrok weer richting Servië en pas met het Airbag Festival gaf hij, voor zover wij weten, weer teken van leven: naar verluidt bleek toen dat hij nog niets van zijn kunnen had ingeboet. Omdat Jokke Schreurs het duo heeft vervoegd, werd de naam gewijzigd in TrioMalou (Tiens? Waar is de 2e ‘L’ gebleven?) Schreurs is een gitarist van eenzame klasse, en zowel solo als in allerlei combinaties te genieten, maar vermoedelijk is dit repertoire hem niet meteen vertrouwd. Begrijpelijk dat zijn rol in het trio zich voorlopig beperkt tot begeleiding op de akoestische gitaar, een keertje zelfs op de grote trom.

 

Ivica kondigde aan dat het vanavond zou draaien rond ‘Minder noten, meer ballades, de romantiek in de Balkan muziek’. In de praktijk merkten we weinig verschil met vroeger: we kregen de gebruikelijke afwisseling van een rappe en een trage, en dat was goed zo. We kregen een Hongaarse dans, een Macedonische melodie vol liefdesverdriet, en zelfs Armenië bleek plots in de Balkan te zitten, maar de traditional liet horen dat er een grote gelijkenis bestaat. Er was ook plaats voor een ‘vrolijk’ zeemanslied uit noordelijk Servië, waar Ivica vandaan komt en wat hem bedroefd deed bekennen dat hij een zeeman zonder… zee is. De zeerob in kwestie dobbert rond op een oceaan bij totale windstilte, toch eerder een netelige situatie, vinden we. Het was één van de twee gezongen nummers. ‘De rivier verbindt mensen, maar kan ze ook scheiden, zoals in volgend liefdesliedje’ was de commentaar bij het andere, ‘The River’, dat een indroevig einde meekreeg. De snik in de keel herinnerde er ons aan dat Ivica een meer dan behoorlijk zanger is.

 

TrioMalou begroette de Roemenen uit het volgende optreden met een zeer fraaie melodie uit hun land. ‘Sex, drugs and rock ‘n roll’ keelde Ivica bij de ultra snelle notenwerveling van wat, sneller dan het trio verwachtte, de slotmelodie bleek, een korte, ook al heftige bis niet te na gesproken. Het hoogtepunt van de set bevond zich echter ongeveer halverwege: het stijlvaste ‘Lied van de Tjif-Tjaf’, van wisselende stemmingen voorzien, maar je zou het, ondanks lichte Keltische toetsen, zo in Transsylvanië lokaliseren. Het meesterwerkje is van de hand van Bert Van Laethem die ook als violist nog enorm gegroeid blijkt. Niet wereldschokkend allemaal maar een verfijnd concert met rustige vastheid en een flinke geut humor ge-Serv-eerd.

 

Je kunt niet anders dan bewondering opbrengen voor Wouter Vandenabeele, violist, arrangeur en componist, die telkens weer bereid is zich te storten op allerlei grootschalige projecten, waarmee hij niet alleen in eigen land, maar ook elders scoort: Griekenland, China, Zuid-Afrika. Daar is al lang uitgesproken interesse en waardering voor Wouters werk.

 

Een ontmoeting met Roemeens meester violist en lesgever Marcel Ramba voor een stage in Neufchateau zette de Brugge-Bucharest Express twee jaar geleden stilaan in beweging. De zwart-wit foto’s van Hans Roels, met wie Wouter naar Roemenië trok, deden de rest. Die werden de directe inspiratie tot het schrijven van een suite en een drietal losse stukken. Wouter zette een gezelschap op poten met gedegen muzikanten: contrabassist Arne Van Dongen werkte al langer samen met Wouter, trombonist Frederik Heirman, die we leerden kennen als muzikant bij Derek, zorgde voor het nodige koper. Pianist Florian Verschueren en eerste violisten w.o. Nicolas Hauzeur sloten aan bij Wouters viool. Nicolas die nog in het Oostblok woonde, sprak zijn contacten aan en via hem kwamen de Hongaarse zangeres Andrea Gérak en cembalonspeler Relu Merisan uit Boekarest maar nu woonachtig in Parijs. Ondanks hun verschillende nationaliteit hebben de drie hun Transsylvanische roots gemeen. En werd daar mooie muziek geschapen!

 

Het is uiteraard moeilijk een complexe suite die je slechts één keer hoort te taxeren. Wouter wilde van de muziek zeker geen ‘praatje bij een plaatje’ maken, hoewel de muziek wel degelijk werd geschreven foto per foto.  Maar Wouter wou de foto’s niet reduceren tot een illustratie. Ze vertellen een eigen verhaal, zoals de muziek dat doet, wat de verbeelding aan het werk zet. Als je te ‘illustratief’ werkt, sla je die verbeelding dood, vindt Vandenabeele. Wat we hoorden was een met veel kunde en enthousiasme gebrachte opeenvolging van snapshots, waarvoor Wouter zich liet inspireren door zeer uiteenlopende muziekjes, gaande van Philip Glass tot Transsylvanië, om maar een heel algemeen te verwoorden waar de snelle opeenvolging van taferelen zich aan laaft. De suite draagt echter wel duidelijk de stempel van zijn schepper, laat dat duidelijk zijn. De finale was een opzwepend stukje, erg catchy vergeleken met het voorafgaande vaak ernstige werk. Benieuwd of we de suite ooit nog te horen krijgen in dergelijk goede omstandigheden, graag met deze bezielde musici: het geheel kan dan alleen maar aan zeggingskracht winnen.

 

De prachtige foto’s gaven een wellicht accuraat, somtijds enigszins ontluisterend beeld van het dagelijkse leven in Roemenië, waar het break dancen blijkbaar erg populair is geworden, maar waar de tijd op vele plaatsen toch heel lang bleef stille staan. Eén foto bewijst ‘zwart op wit’ dat Wouter méé was op reis! De losse stukken werden telkens door één foto, het laatste, een verstilde wals, door twee foto’s geïnspireerd. Een titel als ‘B-32 verwijst naar het nummer van die prent. Net als in de suite boden ze de solisten de kans om uit te blinken: vooral het trombonespel maakte indruk en de tussenkomsten van de Roemeense musici zorgden voor de gepaste sfeer. Zangeres Andrea Gérak blonk met haar vocale kwaliteiten en dragende persoonlijkheid uit in haar Hongaarse gezangen even goed als in de vocalises. Wouter steekt op zijn geijkte, charmant geïmproviseerde manier zijn oprechte bewondering voor de mensen die zijn composities uitvoeren dan ook niet onder stoelen of banken. Hij bewierookt vooral zijn gasten. De meester zelf krijgt aan het eind vanwege Arne Van Dongen en namens de groep nog zijn verdiende en opvallend warme accolade.

 

Voor het hoogtepunt van het concert zorgt wel Marcel Ramba, door Wouter betiteld als een ‘een violist die dingen doet die ik nergens elders hoorde, een groot humorist en ook nog… de president van Lichtenstein’. De Express brengt onder diens leiding zijn schitterende driedelige Roemeense suite, rap-traag-rap. Alle muzikanten werken mee om er auditief en zelfs visueel een waardige apotheose van te maken. Of je deze creatie geslaagd vindt of niet, je kan niet anders dan je weer te verbazen over de prestatie die het uitzoeken van de foto’s, het schrijven van de suite, het zoeken van de gepaste mensen en het vinden van (steeds te korte!) repetitietijd moet geweest zijn. Respect!

 

 

Antoine Légat (herziene versie 17 11 10)

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Muziek. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s