Niet te missen!!! MEZCAL & ‘Negen Hemels’ nog twee uitvoeringen

 
De Negen Hemels van de Onderwereld‘, Vlaams-Mexicaans(-Azteeks) multimediale project dat zowel verklanking als uitbeelding wil zijn van het Azteekse geloof in het hiernamaals, is een lust voor oog en oor… (De Centrale Gent op maandag 2 november, Allerzielen)
 

Nog twee maal kan je gaan kijken naar De Negen Hemels van de Onderwereld‘, ofte Los Nueve Cielos (of: Vados) del Inframundo‘ het Vlaams-Mexicaans(-Azteeks) multimediale project dat zowel verklanking als uitbeelding wil zijn van het Azteekse geloof in het hiernamaals, dat volgens hen bestaat uit een vier jaar durende, negen stadia tellende reis naar de Negende Hemel, ergens diep onder de aarde. Luiz Márquez, Mexicaan van Indiaanse afkomst, maar al tientallen jaren ingeburgerd in ons duffe landje, kent men als harpist en saxofonist, die talloze samenwerkingsverbanden aanging en de laatste jaren zijn muzikale ei kwijt raakt in zijn eigen ethnic jazz formatie MEZCAL, een gezelschap van wisselende samenstelling maar met een aantal vaste pionnen (zie www.mezcalvzw.com) Muzikaal kent de formatie geen begrenzingen, zoals we al herhaalde malen hebben ondervonden. Bijzonder is Luiz’ hanteren van Prehispaanse fluiten, ocarina’s, ratels, percussie (schildpadschilden e.d.) en zeeschelpen, die hij na veel schaafwerk tot volwaardige muziekinstrumenten omschoolde (zie en hoor de nog immer uitmuntende cd ‘Shell To Sax II‘)

 

Men mag niet vergeten dat het ‘Feest van de Dood‘ (‘Fiesta de la Muerte‘) één van de hoogtepunten in het jaar is in de Mexicaanse beleving, parallel aan ons Allerheiligen en Allerzielen. Die beleving is een voor ons wat bevreemdende mengeling van precolumbiaanse elementen en de devotie van het middeleeuwse katholicisme dat de Spanjaarden meebrachten en opdrongen aan de Indiaanse culturen (want er waren ook Olmeken, Zapoteken, Mixteken, Huasteken, Teotihuacana, Maya’s, enzovoort) Overigens waren niet alleen de Spanjolen in het spel, ook een Vlaming, Franciscaan Pieter Van Gent (Pedro de Gante), maar die zocht bewust naar de kern van de Indiaanse cultuur en versmolt die in zijn langdurige lesgeven met zijn eigen Vlaamse achtergrond, een visionaire en grensverleggende cross-over avant la lettre en een rolmodel voor dit project, dat precies hetzelfde beoogt… Alleen zijn de rollen nu totaal omgekeerd!

Terwijl bij ons de gedachte aan de dood gepaard gaat van angsten en verdriet, geloofde men in de Indiaanse cultuur van vóór de komst van de Spanjaarden in de gelijkwaardigheid van leven en dood, wat zich uitte in een adembenemd fraaie en rijke mythologie. Al jaren brengt Luiz Márquez, vaak met Bruno Deneckere, Tars Lootens, e.a., in deze periode een gelijkaardig tribuut, waarbij hij vanuit zijn roots niet alleen de typisch Mexicaanse component presenteert, maar ook de precolumbiaanse instrumenten en legenden incorporeert. Ook dit jaar waren er weer activiteiten in die zin. Wat we niet zagen maar waarover we veel lof hoorden, was het ‘Fiesta de la Muerte‘ concert van het Mezcal Ensemble op 29/10, maar wij zagen een knap programma de dag daarna met een verrassende liedjeskeuze rond het thema ‘Songs Of Love And Death‘ met Bruno en Luiz in diezelfde Galerie LINK in de Blekersdijk te Gent, gekoppeld aan een nu nog lopende thema tentoonstelling (2e Fiesta de la Muerte met werk van Paul Van Gyseghem, Jo ClauwaertManuel Márquez, Federico & Roberto Garcia, Mila D’Roman, Cha Chazaro, Rosio Sánchez, Geert van Acker, Americo Piñares, Manuel Fuentes, Marieke Pauwels, tot 15/11, met op 14/11 nog een concert van Luiz)

Dit project is echter totaal andere koek! In zijn breedste bezetting en uitgebreid met keyboards (Alexander Ponet) brengt Mezcal in ‘Negen Hemels‘ de muzikale suite die Luiz schreef en die sfeerscheppingen afwisselt met muziek waar invloeden van onder anderen Santana verwerkt zitten. Naast Luiz vind je zoon Renato Márquez op altviool en prehispaanse instrumenten, Johan Joris en Cubaan Carlos ‘Cachi’ Acosta op Meso-Amerikaanse en Afro-Cubaanse percussie, de Fin Jouni Isoherranen (elektrische bas) en, eveneens uit Suomi, jazzgitarist Kari Antila (wat een heldere en precieze gitaarpartijen speelde de man, zoals hij dat doet in het jazz combo met Andy Declercq, maar de ‘Santana touch’ deed wonderen in deze voorstelling!)

Wij zagen de uitvoering in De Centrale op maandag 2 november. De suite op zich is ronduit prachtig, een heerlijke brok programmatische muziek in een waaier aan fraai uitgebouwde stemmingen en ritmen, een werk dat gerust op zichzelf kan staan, zo vermoeden we toch na één beluistering. Maar het hele stuk wordt onvergetelijk door de inbreng van twee Azteekse (Mexicaanse) dansers, die hiervoor speciaal overvlogen, Matlal Martinez en Mictlan Santin. Niet alleen pronken ze met een gewoonweg schitterende traditionele pluimentooi, maar etaleren ook een fenomenale fysiek, want volgehouden exhuberantie is hier het juiste woord. Vier jonge meisjes voeren in scherp contrast hiermee in hedendaagse stijl dansen uit. Eerst evolueren de twee groepen apart, maar gaandeweg worden de twee stijlen met mekaar geconfronteerd en uiteindelijk zelfs vermengd. Niets dan lof voor de moderne choreografie van Kristel Stefens, die erin geslaagd is uit te (laten) beelden wat moest uitgebeeld worden, te suggereren wat enkel maar gehint moest worden en weg te laten wat maar herhaling van de vertelling zou zijn. Ze slaagde erin de twee stijlen aan het eind te laten harmoniëren, daarin gediend door de meisjes uit haar eigen dansonderricht, want hun prestatie was in dit flamboyante geheel niet gering.

Wie kan zoiets beter presenteren dan Herwig De Weerdt, tevens de regisseur van het geheel? Het ‘vertellement’ is een show op zich maar onderbreekt merkwaardig en gelukkig genoeg de flow van het geheel niet, omdat Herwigs simpele voorstelling van wat in wezen een hele complexe structuur heeft, je als toehoorder telkens ‘klaarstoomt’ voor de ‘volgende hemel’.  De negen taferelen bespreken leidt ons te ver: dit moet je gewoon zien. Maar het meest indrukwekkende ‘tableau‘ is ongetwijfeld het achtste, ‘De Plaats waar je wordt verblind‘ aan het Zwarte Meer, waar de Hagedis woont wier naam ‘bloem’ plus ‘dag/warmte/ziel’ betekent en waar het lichaam volledig opgelost is en de doden eindelijk ‘oog in oog’ staan met hun eigen ‘zielement‘. Welke stoffelijke uitbeelding van deze volmaakte onstoffelijkheid de choreografe bedacht is even eenvoudig als geniaal maar verklappen we hier niet. De muzikale accenten die met name Renato en Kari hier leggen zijn wat ons betreft een blauwdruk voor onze ‘zevende hemel’, zowat het ‘Napels zien en sterven’ uit de Romantiek. Of zoals De Weerdt het in het begin stelde: ‘Ik zou echt beginnen twijfelen met welk reisbureau ik zou ‘gaan’…‘.

Maar regisseur De Weerdt wou nog iets meer: tijdens de voorstelling worden beelden geprojecteerd, ofwel suggestieve en sfeerscheppende, voortdurend shiftende beelden ofwel bewerkte shots van de dansers terwijl die over de scene evolueren. Het lijkt eerst overdaad maar gaandweg wordt de bedoeling duidelijk, de toeschouwer te flooden met beelden, begrijp: een storm van emoties op te wekken en niet meer weten waar eerst gekeken. En of je overweldigd wordt! Je kan in één vertoning onmogelijk alles gezien hebben. Reden waarom wij nog naar minstens één uitvoering gaan kijken.

Dit project, een initiatief van componist Luiz en Renato Márquez, Lies Demeyer en Orfee Melsen, waar ze toch een vol jaar aan gewerkt hebben, is een zinderende confrontatie van verschillende culturen en kunstvormen geworden, een voor povere westerlingen (voor Mexicanen zijn we oosterlingen!) uitermate verrijkende ode aan de Azteekse mythologie en aan een wereld die bijna volledig te vuur en te zwaard vergaan is, dank zij de ijdele jacht op het Eldorado door die ‘westerlingen’.

O ja, in De Centrale speelde Mezcal als bis en bedanking voor het enthousiasme van de eivolle Turbinezaal een nummer uit Shell To Sax II. We hopen dat ze dat in de volgende opvoeringen ook nog doen: de kers op de taart!

Twan.

 

Nog twee keer krijgt men de kans om het stuk te gaan bekijken:

 

-vrijdag 6 november in gc ’t Groenendal, Brandegems Ham 5, Merelbeke (20 uur; tel. 09/210.35.80)

-zondag 8 november in Zinnema – Vlaams Huis voor Amateurkunsten Brussel, Veeweidestraat 24-26, Anderlecht (20 uur; tel. 02/555.06.00)

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Theater en Muziek. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s