Pompei en Imperium, schitterende historische romans van Robert Harris

Pompei en Imperium, schitterende historische romans van Robert Harris.
 
Enkele maanden geleden kregen we de Engelse pocketversie van Pompei van Robert Harris in de hand gestopt, uiteraard via een collega Engels, met de boodschap dat we dit boek dringend eens moesten doornemen. Deze Britse auteur bleek bijzonder populair te zijn door romans die gebruik maken van een grondige voorstudie: Vaderland, Enigma, Archangel. En nu had de man zich op de Romeinse oudheid geworpen. Harris en Pompei bleken inderdaad een serieus gat in onze cultuur, want via een fictief verhaal vertelt Harris ons alles wat we moeten weten over de uitbarsting van de Vesuvius in 79 n.C., toen de steden Pompei, Herculaneum en Stabiae door de natuurramp vernietigd werden. Pompei blijkt wetenschappelijk zeer degelijk onderbouwd, zowel op het vlak van de geologie en vulkanologie, als op het gebied van de oudheid. Zijn beschrijvingen kloppen…voor zover we dit konden natrekken, want de geleerdheid die de man hiervoor aansprak, gaat ons petje te boven! Op een voorspelbare maar tegelijk handige en historisch correcte wijze verwerkt hij bekende figuren als Plinius de Oudere en Petronius in zijn werk. Al bij al indrukwekkend als historische roman, maar Harris slaagt er ook in een boeiende ,,held’’ en ,,heldin’’ in het verhaal te schuiven. Zijn story begint met nogal wat raadsels die gaandeweg hun oplossing vinden, wat veel spankracht aan de verhaallijn schenkt. Zodra de vulkaan uitbarst, komt het verhaal in een woeste stroomversnelling, alsof je zelf door het vulkaanstof wordt meegesleurd! Het einde is waarlijk apocalyptisch en je vraagt je voortdurend af of onze sympathieke helden het zullen halen…De afloop is briljant, maar dat verklappen we lekker niet, natuurlijk! Wij lazen de Engelse versie en weten (nog) niet of de Nederlandse vertaling geslaagd is.
Dat kunnen we dan weer wel zeggen van de opvolger Imperium (meer dan 360 blz.), want daar kregen we enkel de Nederlandse versie van te lezen. Het viel te verwachten dat Harris na Pompei iets groter zou aanpakken. Dat doet hij door zich te concentreren op de opgang van  redenaar en politicus Marcus Tullius Cicero, de ,,grootmeester van het Latijnse kunstproza’’. Voor dit laatste aspect heeft Harris weinig oog, evenmin als voor de filosoof die Cicero tegelijk was. Eens te meer krijgen we een défilé van bekende personen, die hij historisch zo precies mogelijk beschrijft. Dat doet hij vanuit het oogpunt van Tiro, de beroemde slaaf en secretaris van Cicero. De mémoires van Tiro behandelen vooral de affaire Verres, waar Cicero het tegen de ganse Romeinse adel opnam in naam van de provincie Sicilië, en de consulverkiezingen voor 63 v.C. (dus in 64 v.C.) die Cicero glansrijk won, alle tegenkanting ten spijt. Hoewel we vrij veel weten uit die periode, moet er veel bij gefantaseerd worden, maar ,,niets is, hoop ik, aantoonbaar niet gebeurd’’, zegt de auteur. Harris ziet zich derhalve verplicht om bepaalde standpunten in te nemen. Sommige daarvan zijn betwistbaar, naargelang ieders eigen opleiding en ideeën over die periode, maar bon, het is een roman en we zullen daar verder niet over zeuren. Het belangrijkste is dat Harris het essentiële behouden heeft: het politieke spel in al zijn kleinmenselijkheid, nu eens subtiel dan weer ongelooflijk grof, de manier waarop een handige gabber als Cicero daarop inspeelt, hoe hij de dingen die tegen hem pleiten in zijn voordeel verandert. Cicero wordt daarbij voorgesteld als een gladjanus die bijzonder opportunistisch te werk gaat, zonder daarbij moreel verwerpelijke dingen te doen…al is het vaak op het randje van het goed fatsoen. Het is de hebzucht, het conservatisme, de kleinzieligheid, de stupiditeit van zijn tegenstanders en de volksmassa’s die hem tot bepaalde net iets minder fraaie machinaties dwingt. Wat daarbij opvalt, is de altijd weer verrassende vernuftigheid die de grote redenaar aan de dag legt om zijn doel te bereiken, tegen alle verwachtingen in. Dat maakt er natuurlijk ook weer een spannende en onderhoudende roman van, met heel veel humor ook, trouwens. En zeer leerrijk: Machiavelli heeft er een geestesgenoot bij! Maar de hoofdverdienste lijkt ons dat Imperium ons wijst op onze eigen leefwereld, ondanks de prachtige beschrijvingen van alles wat typisch Romeins is. De invloedrijke Engelse krant The Independent besluit dan ook: ,,Als spiegel van de hedendaagse politiek is er geen gelijke. Het zou verplicht leesmateriaal moeten zijn.’’                   (28 05 07)
Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Boeken. Bookmark de permalink .

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s