Slotavond 24e BRUGGES FESTIVAL met Fotis IONATOS en AFRICAPELLA in de Brugse Stadsschouwburg op zaterdag 13 november 2010.

 

 

Om technische redenen werden de voorstellingen op de slotavond van Brugges Festival omgewisseld, maar dat bleek ook om andere redenen een uitstekende oplossing: zo kwam de meer intieme en per definitie statische rebètika vóór de geestdriftige Afrikaanse samenzang met zijn hoge showgehalte en kreeg deze vierentwintigste editie een apotheose, die de aanwezigen nog lang zal heugen. Want de staande ovatie die Africapella kreeg, was meer dan verdiend. In de annalen van het festival zal dit optreden ongetwijfeld een ereplaats krijgen.

 

Photis (wij verkiezen eigenlijk de schrijfwijze Fotis) Ionatos is de broer van Angélique Ionàtos, die op deze planken ook al uitblonk (Brugges Festival 1995) Ooit, in de seventies, traden ze samen op, maar zus verhuisde naar Parijs om van daaruit een grootste loopbaan op te bouwen. Photis bleef in België, tegenwoordig in Luik wonen en bleef optreden, meer in de schaduw dan, met een gemengd repertoire, vooral werk van de Griekse meesters van het kunstlied. De laatste jaren trad hij vaak op met de liederen die men nu beschouwt als het hart en de ziel van Griekenland, maar die een eeuw terug enkel toebehoorden bij de zelfkanters, de lieden die in de grote, verpauperde stedelijke centra de cafés, hasjhuizen, bordelen en… gevangenissen bevolkten, gehaat door de hogere standen die ze zelf ook verafschuwden, maar dan zonder protest tegen het sociale onrecht. Men gaf die de verzamelnaam ‘re(m)bètika’ (enkelvoud: ‘re(m)bètiko’)

 

Die kansarmen maakten muziek op alles wat ze onder handen kregen, maar het meest typerende instrument was de bouzouki, een luit met dunne lange hals met een vermoedelijke oriëntaalse afkomst. Ze produceert typerende hoge tonen dank zij drie rijen (in de nadagen vier rijen) van twee snaren. Omdat de door de burgerij gecontroleerde politie in die tijd die instrumenten graag aan diggelen sloeg, ontstond een kleinere, gemakkelijk weg te moffelen pocketversie ervan, de baghlamàs, met een nog scherpere toon. De rebètes zelf ontwikkelden, naast een eigen taaltje en typerende dansen (waaronder de zeïbèkiko, de dans-met-een-tel-teveel), een kleurrijke dress en gedragscode, gaandeweg geïnspireerd op de Amerikaanse gangsters.

 

In 1922 kreeg die muziek na een dwaze, door de Grieken tegen Mustapha Kemal Atatürk verloren oorlog, een boost door de toevloed van anderhalf miljoen verkaste Grieken (lees: Orthodoxen, want ze spreken soms enkel maar Turks!) van alle standen vanuit vooral Klein-Azië (in ruil voor een half miljoen zgn. ‘Turken’) Daaronder ook professionele musici (smyrnèïka stijl) In 1933 ontstond uit die hele mengelmoes de eerste kompanía, het eerste gezelschap, waartoe ook Markos Vamvakàris (‘Markos’ volstaat) behoorde, dat een ruige, maar meeslepende vorm van rebètika speelde, die we nu kennen als de ‘Piraeusstijl’. Al in 1937 maakte de censuur een einde aan die eerste bloei, die pas hernam na de Griekse burgeroorlog in 1948. De rebètika werden nu plots bon ton, mede dank zij de grootste der rebètes Vasilis Tsitsànis, maar dat was ook het begin van het einde van de ‘echte’ rebètika, die langzaam werden opgelost in de van vele, vooral westerse walletjes etende laïkà (populaire liederen van wisselende kwaliteit) Pas na het kolonelsregime kwam een revival die in vele vormen bloeide en nog bloeit, en ook de andere Griekse muziekvormen doordrong.

 

Aan deze heerlijke exotische en sterk oosters gerichte muziek (geen toonladders, maar toonschalen of maqams) ontleende de vzw Rembetika haar naam (de transcriptie zonder de ‘m’ is fonetisch juister, maar de ‘m’ staat wel neergeschreven in het Griekse woord!) Zaterdag was het dus hét moment om eer te bewijzen, van de vzw aan de muziek en omgekeerd! Photis had die opdracht goed begrepen, want het concert van zijn kleine kompanía bood een nagenoeg volledig overzicht van wat de Piraeusstijl van in het begin tot ‘nu’ heeft voortgebracht, althans wat je in één uur tijd kan proppen. Photis is zeker niet de grootste vertolker van het genre, maar hij is meer dan bekwaam om de diverse stijlkenmerken van het genre op een passende manier aan de man te brengen, hierbij geholpen door de uitstekende Stelios Manousàkis op de meer ‘authentieke’ trichordo, de ‘driesnarige’ bouzouki (en een keer ook op baghlamàs) en Nicolas Kondàlis op baghlamàs en de aanverwante tsourà. Beiden stonden Photis sporadisch ook vocaal bij, met die typische nasale, net niet valse klanken (de rebètes snoven cocaïne!) Stelios speelde af en toe een gesmaakte ‘taxími’, een ritmisch vrije, toonschaal verkennen de introductie, waarop de bouzoukispeler de toonschaal van het te spelen lied verkent en zijn vaardigheid kan etaleren.

 

Er was plaats voor de oude klassiekers als het door iedere Griek gekende ‘Oli Rebètes tou Dounjà (Alle Rebètes van de Wereld)’ van Vamvakàris, maar ook voor lange tijd ‘vergeten’ werk als ‘Saltadoros (Bespringer van Duitse Voedselcamions)’, in de oorlogsjaren gepend door de hoogst merkwaardige Michàlis Jenítsaris. Elke Helleen is vertrouwd met ‘Kanís edhó dhen tragoudhà (Niemand zingt hier)’, bekend van Nikos Papàzoglou (die dit hier ooit op deze Bühne bracht met zijn baghlamàs en zijn vertrouwde rode sjaaltje) en met de Griekse monsterhit ‘Zeïmbèkiko tis Evdokia’ van Manos Loïzos. Deze instrumental oogstte ook zaterdag heel wat succes. Uiteenlopende figuren als Kostis en Tsitsànis passeerden de revue, evenals twee songs uit ‘Rebètiko’, de archetypische film van Kostas Ferris. Die muziek van Stavros Xarhàkos mag dan een pastiche op de stijl zijn, de liederen zijn zo geslaagd dat ze tot het standaardrepertoire zijn gaan behoren, zoals bisnummer ‘Stou Thoma (In de Taverne van Thomas)’ ten voeten uit toonde. Een concert om duimen en vingers af te likken.

 

Maar wat dan gezegd van Africapella, zonder twijfel de revelatie van dit Brugges Festival? Liefhebbers van a capella zang zijn sinds groepen als The Flying Pickets en Voice Mail verwend geworden, de laatste decennia, maar de zes Zuid-Afrikaanse jongelingen voegen daar nog een dimensie aan toe, namelijk de ziel, de soul van Soweto, afkorting voor de South Western Townships, die de zwarte buitenwijk, stadsdeel van Johannesburg aanduidt, zo’n eeuw geleden ontstaan ten gevolge van de gehate politiek der blanken. Het mag dan een buurt van armelui zijn, enigszins te vergelijken met de situatie der Griekse rebètes, maar ook hier ontstonden muzikale vormen van een ongemene rijkdom, gaande van volksmuziek tot jazz, gekenmerkt door smeuïge, aanstekelijke ritmes, zonnige, levensblije klankkleuren en ongemeen fraai stemmenwerk.

 

Reeds bij het opkomen was het duidelijk dat Africapella gensters zou slaan: leuke klanken en ritmiek vielen alras in de plooi en ontvouwden zich tot ‘Mbube (Wimoweh)’, de song die wij beter kennen als ‘The Lion Sleeps Tonight’, een niet onverwachte openingszet. Deze evergreen ging echter al snel over in een verzetslied tegen uitbuiting, dat aan Gil Scott-Heron deed denken, met jazztoetsen die dan weer uitmonden in een Braziliaanse tropicalismo stijl. Zo slaagde het zestal erin om in één vloeiende beweging een staalkaart te bieden van zijn vocale kunnen. Met elk nieuw nummer viel er achter wat nieuws te ontdekken. Alles wat de mens met de stembanden kan presteren, bleek mogelijk voor deze rubberen strotten: vocalises, scatting, close harmony, zingen in allerlei soulvolle stijlen (het ‘duetje’ van ‘I need money’ versus ‘I like to move it’ was pure klasse) maar Africapella blinkt vooral uit in het nabootsen van allerlei instrumenten, zoals trompet, mondharmoncica, allerhande percussie (de water drum vonden we leuk!), en zelfs het scratchen met vinylplaten. De humorvolle manier waarop een groepslid het publiek aan het zingen zette, verdient zeker een vermelding.

 

Een drietal songs belichtten het ‘oude’ Zuid-Afrika: een gospel (‘Meet Me At The River’), een lied van Miriam Makeba, waarin Nelson Mandela en Steve Biko hoorbaar een rol speelden, en ‘Thula Mama (Ween niet, Moeder)’ met knappe jazz akkoorden. Maar dan was het tijd voor een meer hedendaagse benadering, zoals een groepslid aankondigde, al bleek dat muzikaal geen enorme aardverschuiving. Een anti-razzia lied ‘Kamleza/Hurry Up’ (‘Haast je, de politie is hier, ze nemen alles mee’) en een magistraal huwelijksaanzoek, leidden via het beat boxen naar ‘a song you all know’. Dat bleek dan ‘Remember The Time’ van Michael Jackson. Het volgende moment bracht een zoveelste hoogtepunt: Frederik Sioen, die Africapella ‘ontdekte’ tijdens één van zijn vele reizen naar Zuid-Afrika, kwam op en het zevental vertolkte de eerste helft van de nog steeds sublieme en actuele Stevie Wonder song ‘Livin’ For The City’. Sioen moest hierbij niet onderdoen voor zijn vrienden: ze vuurden mekaar aan tot ongekende hoogten. Dat kon gerust het eindpunt geweest zijn. Maar nog was dit niet de afsluiter.

 

De baszanger van het gezelschap kwam naar voren en bracht, uiteraard steeds onder begeleiding, een briljant ‘Don’t Worry, Be Happy’. Bobby McFerrin zou zijn tekst echter niet gans herkend hebben, want waar de huisbaas de zanger een proces moest aandoen, luidde het plots: ‘In Belgium you have no government’. De frontman was overigens niet de enige uit het gezelschap die snedig en grappig uit de hoek kwam en tegelijk het sociale engagement van de band in de verf zette. Na een grillig lied dat het verzet en de daarbij horende chaos op magistrale wijze verklankte, nog maar eens een eigen compositie van de groep, was het tijd voor afsluiter ‘The Journey’ waarin één zanger gelegenheidsverzen improviseerde, een relaas van deze trip naar het verre België. Een stormachtig applaus sloot het concert af, maar het kon niet anders of méér dan één bis zou volgen.

Het voor ons mooiste moment brak aan: de hele groep kwam vooraan op het podium staan zonder versterking (die overigens het hele concert lang uitmuntend was) en bracht met één voorzanger het zielsmooie (wellicht Zulu) anthem ‘Elatatwa, Elatatwa’, met fluwelen precisie en een subtiel spel met dynamiek, en vooral met een warm hart. Kippenvel, een hele legbatterij. Kan men bij leven en welzijn dichter bij de hemel komen? Oh jawel: wie toen het woord ‘vuvuzela’ had gepreveld, was wellicht ter plekke gelyncht. Weer achter de micro’s zong Africapella met ostentatieve trots het volkslied van Zuid-Afrika, ‘Nkosi Sikelel’ iAfrica’, meteen gevolgd door een al even fier ‘Freedom in South Africa’. Mogen we hierbij een Zululans breken en vragen dat men dit sextet heel snel weer naar hier haalt?

 

 

Antoine Légat (14 11 10)

 

CAROLINA CHOCOLATE DROPS (support: CAROLYN WONDERLAND) in zaal De Zwerver te Leffinge (Oostende) op vrijdag 12 november 2010.

 

 

Hier doe je het dus voor: het weerzien met oude bekenden werd anderhalve keer een sight seeing tour van het Muziek Paradijs (de Eeuwige Concertzalen?) Anderhalve keer, want Carolyn Wonderland was op dit concert enkel het voorprogramma, de warm-up,  maar ze hoefde het, wat ons en wellicht alle aanwezigen  betreft, niet op zeven nummers te houden. Wie vanuit het binnenland kustwaarts reed moest daar dan weer een helleweer voor trotseren, maar niemand zal zich dat één seconde beklaagd hebben.

 

Carolyn Wonderland was al in België. Zo kregen we haar en eigenlijk het gelijknamige het trio te horen, een tweetal geleden, in de Banana Peel te Ruiselede, meerbepaald in het voorprogramma van Roland Tchakounté, de West-Afrikaanse bluesy singer-songwriter. Als we ons niet vergissen, was dit een op het laatst ingelast concertje, maar ondanks de relatief korte duur maakte het stel furore. Optredens als het vorige en dat in de Cultuurkapel te Ardooie doen de reputatie van de zangeres uit Austin (geboren in Houston) ook hier snel groeien, terwijl ze in Texas al lang een gevestigde waarde is die optrad met een hele vloot gevestigde waarden, o.a.  rolmodel Johnny Winter. Nu staat ze hier voor een hele toernee, die haar op 11/11 weer in Ardooie bracht voor het Vredesconcert ‘Beyond The Flags’, samen met Alfred den Ouden, Guy Forsyth en Bruno Deneckere. Haar inbreng was zo overweldigend dat een aantal mensen in De Zwerver expliciet voor Carolyn Wonderland kwamen.

 

Ze staat gecatalogeerd als blues, maar ze brengt ook werk van singer-songwriters, traditionals, country swing, zydeco en cajun, surf, gospel en soul, en staat daardoor dicht bij wat de Amerikanen graag onder de noemer ‘folk’ plaatsen. Ze zette op gitaar de set in met ‘Nobody’s Fault But Mine’ van Blind Willie Johnson en alras wisten alle aanwezigen hoe laat het was, waarom Dylan een grote fan van haar is, waarom men haar vergelijkt met de grootste zangstemmen die de blues voortbracht. Als de song er niet om vraagt, houdt ze zich in en merk je welke mooie stem ze in feite heeft. Maar doorgaans smeekt die song om een passievolle uitvoering. Ze zingt zich dan de longen uit het lijf, maar ook als ze tekeer gaat blijft ze in wezen zingen, niet schreeuwen. Ze gaat helemaal op in haar vertolking, maar ondanks de trance behoudt ze perfect de controle en haar spel op diverse instrumenten lijdt er helemaal niet onder. Zo’n intensiteit kan niet goed zijn, denk je dan, en dat komt ook uit. Niemand merkt dat ze ziek en koortsig is, maar na het concert viel ze in de coulissen flauw: ze was echt te diep gegaan.

 

Ze ging op het elan en op lap steel verder met het titelnummer van ‘Miss Understood’ (cd van 2008; je kan een uitvoering op YouTube vinden) en stortte zich dan in een gloedvolle uitvoering van een song van haar vriend en collega Robert Hunter, ‘The Golden Stairs’, die het schreef samen met de betreurde vriend van carolyn, Vince Welnick. Ze nam het lied nog op met Robert. Eens te meer is de inzet van de zangeres bijna beangstigend. We weten niet of Bonnie Raitt deze vrij lange ballad kent, maar het is echt iets voor haar. Je hoort ook waarom Carolyn met grote Bonnie vergeleken wordt. Dé referentie is vanzelfsprekend Janis Joplin, dit jaar in oktober veertig jaar dood, maar ‘You don’t sing a Janis Joplin song. Nobody can!’ is Carolyns duidelijke stellingname. Maar toch: ‘Last year I had to sing her songs at a concert in the rock ’n Roll Hall Of Fame’. Ze brengt ‘What Good Can Drinkin’ Do’ omdat ze vindt dat de eigen songs van Janis ondergewaardeerd zijn. Het was de eerste song die JJ opnam, naar verluidt. Weer verwijzen we naar YouTube waar men een live uitvoering vindt uit 1962: wie nog twijfelt welk immens talent Joplin was en enkel het warhoofd kent, dat ze aan het eind van het decennium wel al te vaak was, moet daar maar eens naar luisteren!

 

In de versie van Carolyn krijgen we een zeer fijne keyboard solo van Cole El-Saleh, man die de Texaanse op perfecte manier omlijst, enkel uit de schaduw tredend als het echt van doen is. Het andere groepslid, percussionist Rob (Michael) Hooper, kwijt zich intussen onverdroten van zijn ritmische taak. Hier heeft hij enkel een cajon (die hij ook gebruikt als bass drum met aan de achterzijde een pedaal gemonteerd) een snare drum en voetbelletjes ter beschikking om schitterende ritmische patronen te tekenen. Als u wil sparen om de brave man een drumstel te kopen, doe geen moeite. Dat had hij mee, maar bleef in de van. Eerst ging Carolyn trouwens akoestisch spelen, maar ten slotte opteerde ze voor de elektrische gitaar. Wat ze daarop deed tijdens het afsluitende ‘The Judgment Day Blues’ zullen vele van haar mannelijke collega’s haar niet nadoen. Het zalige orgeltje deed de rest. Ondanks het gesmeek kon er geen bis af: de topact stond al te popelen…

 

Intussen had ze ook al ‘Cumbia Raza’ van Los Lobos gebracht, in het Spaans en met een trompetsolo, een zo verrassende zet dat een stormachtige ontvangst haar deel werd. Carolyn speelt overigens ook mandoline en piano aar dat kwam hier niet te pas. Een concertavond zonder Bob Dylan cover is bijna ondenkbaar en Carolyn opteert voor ‘Wallflower’ dat Baawb in 1971 schreef, maar pas twintig jaar later verscheen op ‘The Bootleg Series 1-3 (Rare And Unreleased) 1961-1991’, dat ons ook het bloedstollende ‘Blind Willie McTell’ opleverde. Carolyn brengt het ‘muurbloempje’ zoals de langoureuze wals die Dylan voor ogen (oren) stond. Hoe compact ook, een prachtconcert!!!

 

Carolina Chocolate Drops (CCD voor de vrienden) maakte zijn Belgisch debuut in maart 2008 in De Villa van de N9 in Eeklo. We deden daar toen uitgebreid en, laat het ons maar bekennen, uitermate enthousiast verslag van, hier op Folkroddels, een stuk dat u nog steeds online vindt, maar de groep werd pas dit jaar echt ‘ontdekt’ toen ze op Dranouter (niet-folk)festival de pannen van de, heu, tent speelden. Daar moest een reeks Belgische concerten op volgen, misschien de reden waarom de blauwe zaal van De Zwerver toch niet tot de nok gevuld was. We verwijzen wat graag (uit pure luiheid) naar het vorige stuk, want het verslag van toen is eigenlijk nog voor het overgrote deel geldig. Het enige verschil is dat ze nog wat meer songs van de dit jaar verschenen vijfde cd ‘Genuine Negro Jig’ brengen dan toen en dat daardoor een aantal, helaas ook weer boeiende, songs (als ‘Little Dad’ waarin Dom Flemons jodelt als Jimmy ‘The Singing Brakeman’ Rodgers) afgevallen zijn…

 

Niemand die erom maalde, want al was een klein deel van het publiek niet stil te krijgen alsof ze op een overluid concert van Metallica zaten, toch raakte de meerderheid gradueel steeds meer in de ban van het drietal dat, zoals in Eeklo en Dranouter, langzaam zijn vele troefkaarten op tafel smeet, instrumentaal, zangtechnisch en visueel. Nog was men niet bekomen van de klare en ongemeen krachtige stem en het banjo en fiddle spel van Rhiannon Giddens (om de … kazoo niet te vergeten), of de fife en drum truukjes van Dom Flemons (uit Arizona en niet, zoals de anderen, uit North Carolina) op kleppers (hout en been), jug (pot uit aardewerk met smalle hals gebruikt als bourdon door erin te blazen… Vandaar de jug bands!), om de nek gehangen snare drum en gitaar. Zijn gelaatsexpressie en gekke dansjes deden geregeld het vuur in de pan slaan, net als de charleston die Rhiannon uitvoerde tijdens ‘Salty Dog’. Die song is vooral bekend vanuit de blue grass, maar was al een hit in de tijd van de charleston en, als we Jelly Roll Morton mogen geloven, dateerde het lied zelfs uit de 19^e eeuw. Justin Robinson eist minder de aandacht, maar hij excelleert op fiddle en zo nodig op andere instrumenten als jug en banjo. Zijn romige zang rondt het af.

 

Weinigen zullen zich realiseren dat CCD niets uitvindt, maar gewoon de muziek speelt zoals die voor de oorlog door de jug bands, blank en zwart (en op plaatopnames zelfs door mekaar, maar… stiekem! U weet waarom…) werd gezongen en gespeeld, maar ook uitgebeeld en gedanst. Het was meer dan muziek, het waren entertainers, amuseurs, goochelaars en dies meer. De leden van CCD hebben vele van lieden nog persoonlijk aan de (schaarse) tand gevoeld over de songs en de modus van uitvoering. Of hoe die oude spullen plots hypermodern zijn. Lieden als Joe Thompson leven trouwens nog en zetten de traditie manmoedig voort, tot ze er het bijltje bij moeten neerleggen. Tiens, zei de band in 2008 niet dat Joe er 92 was?! Twee jaar later is hij er volgens Rhiannon nog maar 91!

 

Dat die muziek ook een update kan kennen bewees slotnummer ‘Hit ‘em Up Style’: het was in 2001 een gigantische hit in de States voor Blu Cantrell, maar de jug band versie van CCD deed het dit voorjaar ook niet slecht in België. Ze brachten die song al in Eeklo, maar het werd pas opgenomen voor de recentste cd en was blijkbaar mede de aanleiding om CCD naar Dranouter te brengen. Rhiannon zingt hier de sterren van de hemel en het beat boxen van Justin zorgt voor de passende omlijsting.

 

De verbazing was wederzijds, want het was duidelijk dat CCD niet op zo’n extatische publieksreactie had gerekend. Ook het meezingen bleek in de smaak te vallen bij het trio. Daarom leek ‘Sourwood Mountain’ zo’n fijne afsluiter: konden we met ons allen nog eens het ‘Hi ho fiddle-i day’ meebrullen. Maar de mensen bleven roepen, want ze wanten more. Daarom gaf het verrukte gezelschap ons nog een a capella gospel mee, ‘Sit Down Servant’, gevolgd door een uitbundig ‘Freedom’, om met een gerust gemoed het stormweer opnieuw te trotseren.

 

 

Antoine Légat (13 11 10)

 

 

Lucie THORNE in Arscene te Hansbeke op zaterdag 30 oktober 2010 (www.arscene.be; www.luciethorne.com): ‘Ofwel heb je het na pakweg drie songs wel gehad, ofwel blijf je gefascineerd kijken en luisteren naar deze singer-songwriter uit ‘down under’.

 

Helemaal onbekend is ze niet, Lucie Thorne. Ze was vorig jaar al in Europa en deed dan o.a. Praag en… Boekarest aan tijdens wat je met enige goede wil een ‘Europese toer’ kan noemen. Dit jaar vergaat het haar al beter: ze deed op negen weken tijd o.a. Toscane, Parijs, Berlijn, Hamburg en Praag aan en dank zij haar vrienden van Big Low (stichtend lid van het schitterende trio, Dan Tuffy, is ook Aussie) heeft het meiske een elftal Nederlandse concerten gedaan, plus dat ene Belgische… om toch ook deze expeditie weer te eindigen in Boekarest en Cluj! Dat is het lot als je geen grote naam bent en van ‘down under’ moet komen, meerbepaald van Bimbaya. Zoek het niet op de landkaart! Bimbaya telt amper vier zielen. Met Lucie in Europa dus maar drie…

 

Eigenlijk is Thorne afkomstig van noordelijk Tasmanië, het oude Van Diemens Land, eiland zo’n 240 km ten zuiden van Melbourne (kan je op deze planeet eigenlijk veel verder weg van onze streken gaan?), maar vertoefde een tiental jaren in Melbourne op zoek naar een muzikale identiteit, waarbij ze heel wat opties afliep. Dat ze ‘er van droomde’ om gitarist te worden bij AC/DC blijkt niet helemaal een Indianenverhaal te zijn, maar het is pas als ze als ze resoluut de singer-songwriter toer opgaat, dat ze uit het pak oprijst. Met ‘Botticelli Blue Eyes’ (2002), ‘The Bud’ (2004), ‘The Upfield Line’ (3 song single/EP uit 2006) en ‘Where Night Birds Call’ (2007) scherpt ze haar pen en schaaft ze aan een eigen stijl. De cd’s maken lokaal heel wat indruk en stilaan raakt het hele land in de ban van de artieste die trouwens lange niet enkel solo optreedt. Als in 2009 ‘Black Across The Field’ uitkomt, vliegen de prijzen en nominaties haar om de oren. Het mag geen wonder heten dat die plaat ook in Europa voor enige deining zorgt. ‘Black Across The Field’ is een introverte plaat met spaarzame begeleiding (o.a. Hamish Stuart op drums en percussie)

 

Vanuit Wageningen, thuisbasis voor dit luik van de toer, waar Big low en haar platenlabel voor de Benelux, Smoked Recordings, wonen, moest ze niet minder dan zes treinen nemen om Hansbeke te bereiken, één der zes deelgemeenten van Nevele en wellicht niet zonder gelijkenis met Bimbaya, wat het formaat betreft. Het is dan ook met enige verwondering dat ze haar publiek overschouwt, want de zaal van Arscene is aardig volgelopen na de mondelinge ‘reclame’ die Dan Tuffy en Big Low hier veertien dagen eerder maakten. De verwachtingen zijn dan ook hoog gespannen en als het licht uitgaat staat daar op het naakte podium Lucie Thorne met gitaar en een versterker geleend van Pascal De Muynck (gitarist bij o.a. Red House en de Banana Peel Blues Band; voorheen bij The Detectives), waarvoor ze bijzonder dankbaar is (zelf heeft ze een miniversterker mee, handig voor op reis)

 

Hoewel we de vergelijking met PJ Harvey goed begrijpen en Lucie zonder enige twijfel kan rocken als de beesten, krijgen we meteen een atmosferische en introverte song, die de sfeer oproept van ‘Black Across The Field’, dat we enkele weken tevoren hadden leren kennen, maar dit publiek nog volslagen onbekend is. Lucie’s diepe stem met een aangename zoem, maar tegelijk bulkend van passie, voert je meteen in haar eigen, kleine universum vol fraai geobserveerde en geformuleerde oneliners, echo’s van haar diepste zielenroerselen. Maar in tegenstelling tot de geheime dagboekjes van pubers zijn dit de mijmeringen van een volwassen vrouw. Ze zet haar tanden meteen in ‘Home Sized Town’ en wie niet weg is, is gezien: de sfeer werkt verslavend.

 

Haar gitaarspel is, binnen deze intieme sfeer, opvallend expressief. Ze heeft dan ook zo’n rooie Gibson met zalig romige sound. ‘Pretty much my best friend’ zegt ze hierover. Gaandeweg leren we haar kennen: geef toe, Loretta is een mooie naam voor een Gibson! Deze songs zijn dan wel introspectief, diepgravend en een keertje zelfs hypochondrisch, de zangeres is dat niet. Die is open en goedlachs: die ogenschijnlijke tweespalt vind je weer op de video van ‘Falling’ op haar site, waar je haar aan het werk ziet in de studio, samen met Hamish Stuart, die ze overigens graag had meegenomen op deze toer… Maar dat was al helemaal onbetaalbaar) Er is voortdurend interactie met het publiek. In elk geval bevalt de sfeer in Arscene haar danig en ze is duidelijk van plan op de ingeslagen weg voort te gaan. Het is niet makkelijk een ‘thuis’ te vinden aan de andere kant van de wereld.

 

Er zijn twee mogelijkheden met Lucie Thorne, althans in deze gedaante, solo en ingetogen: ofwel heb je het na pakweg drie songs wel gehad, temeer daar het repertoire totaal vreemd is. Dan zit je gewoon beleefd de rit uit. Ofwel blijf je gefascineerd kijken en luisteren. Het pleit voor de ‘tegenvoetster’ dat het overgrote deel van haar toehoorders overduidelijk tot de tweede categorie behoort. Ze voelt zich zelfs zozeer in haar schik dat ze een paar nieuwe songs uitprobeert. ‘Voor jullie zijn alle liedjes toch nieuw’. Die songs zijn al wel in een vergevorderd stadium en wat ons betreft mag een parel als ‘Already Gone’ meteen op haar volgende cd. Ze brengt hem meteen achter de opener van na de pauze, ‘Walking Late’ (uit ‘When Night Birds Call’), een song met een hoog Steve Earle gehalte, en dat is een compliment.

 

In dat tweede deel gaat ze in op twee verzoekjes. We waren zo stout om ‘Before The Cold’ te vragen, song die zowel op ‘The Bud’ als de laatste prijkt. Ze bedankt met een bloedstollend mooie versie van die song over een moeder die haar twee zonen tegelijk verliest in de oorlog: ‘Please no, please, no not you too, please not both my sons, not both at once, like this…’ Het gaat door merg en been, maar de muziek ademt volstrekte kalmte en berusting. Maar schijn bedriegt en het verdriet knaagt: ‘Hold on. I hold on to the past, before the cold crept inside.’ Op het tweede verzoekje, een AC/DC cover, kan ze niet ingaan, zegt ze lachend, maar vanuit het publiek zijn de reacties legio: ‘Highway to Hengelo!’ roept iemand, want daar moet Lucie de volgende middag zijn en ze heeft reeds meermaals lieftallig smekend gepolst of niemand daar toevallig heen rijdt, de volgende morgen. Niet dus. De ‘Highway to Hansbeke’ was al lastig….Maar Hengelo? In elk geval heeft ze op het moment van dit schrijven haar blog op MySpace nog niet aangepast… We weten dus nog niet hoe die trip verlopen is!

 

Het zegt weinig als men de artieste niet kent, maar we kregen, verspreid over het hele optreden, goeie uitvoeringen van haar beste werk, songs die we nog niet vermeldden: ‘Northern Town’, ‘The Basic Rules’, ‘Five Years’, een bijzonder knap ‘As You Find It’,  ‘Under the Night’, als bis ‘Winter Song’ en ook een pakkend ‘When The Lights Go Down’ dat eindigt met de profetische woorden: ‘Honey, I’m oh so sure we’re gonna meet some day…’ Zet er maar ‘again’ bij: een, volgende maal mag Lucie Thorne wel wat meer concertjes van dit kaliber brengen. En dat ze Hamish maar meebrengt!

 

Antoine Légat (10 11 10)

 

P.S. De ‘afterparty’ in de al te gezellige foyer van Arscene duurt nog tot Lucie de vroegste trein moet hebben. Je weet wel: die naar Hengelo.

 

ARANIS in N9 (De Villa) te Eeklo op zaterdag 6 november 2010.

 

Aranis maakt zuiver instrumentale muziek en dan denkt men al snel aan formaties uit heden en verleden als DAAU, Ballroomquartet, Bal des Boiteux en aan gelijkaardige gezelschappen bij wie de zang sporadisch is, de tekst niet centraal staat of waar er in een ingebeelde taal wordt gezongen, zoals Olla Vogala, rockduo Madensuyu en Troissoeur. Binnen deze brede waaier aan folk- en klassiek gerichte, een zeldzame keer jazz of rock georiënteerde bands bekleedt Aranis een unieke plek. Dat is zo op cd, maar dat blijkt nog scherper live. Eindelijk waren we getuigen van zo’n optreden (daar was echt de jinx mee gemoeid: Aranis zien en sterven!) en prompt vervoegen we de believers: de presentatie van de nieuwe cd ‘Roqueforte’ (uit op Homerecords) in De Villa van de N9 op zaterdag 6 november was er eentje om in te lijsten.

 

We vermeldden niet toevallig Troissoeur, want drie leden van het kwartet waren (zijn) broers: Rein, Edwin en Joris Vanvinckenroye. Die laatste kanaliseerde zijn creativiteit als componist en staande bassist in geesteskind Aranis en de cd’s ‘Aranis (I)’, (2005), ‘Aranis (II)’ (2007), ‘Songs From Mirage’ (2009) en de nieuwe, terwijl hij ook de solo cd ‘Cycles’ (op Homerecords) uitbracht met enkel maar contrabas onder de naam BASta, die we overigens volmondig aanraden: tracks als ‘SRP’, ‘Bauw’ en ‘Basta’ laten horen dat het instrument onvermoede klankmogelijkheden heeft! Het toeval (?) wilde dat op 7 november, één dag na het N9-concert de première plaatsgrijpt van de ‘duoversie’ van ‘Cycles’ met aan het accordeon Sara Salvérius.

 

Aranis trad aan in een lichtjes gewijzigde samenstelling, zoals Jana Arns (traverso) het stelde in haar commentaar: ‘Minder vrouwen, meer rijpere heren, wat het menu hartiger maakt’. De voornaamste verandering is dat Aranis nu beschikt over een drummer. En welke drummer! Amerikaan David Kerman is helemaal geen onbekende in de wereld van progrock en de experimentele muziek als lid van 5uu’s, Thinking Plague en de Nederlandse band Blast. Hij werkte samen met groten als Chris Cutler en Fred Frith. Sinds een paar jaren woont hij in Bazel, wat hem de mogelijkheid geeft Aranis te voorzien van een degelijke ritmische basis (hij is ook lid van de onderschatte Belgische progrock band Present en van Ahvak in Israel, waar hij woonde – Kerman heeft overigens gedeelde US en Israeli nationaliteit) Je hoefde dit echter niet te weten om onder de indruk te komen van zijn verfijnde en precieze spel. Om in deze kleine ruimte de drums niet al te luid te laten klinken speelde hij niet op de gewone stokken maar op chop sticks. Maar de man weet zelfs spuitbussen en ander onconventioneel tuig in te werken in zijn ritmiek.

 

De inbreng van Jana Arns mag dan helemaal overbodig zijn voor het genieten van de muziek, het is toch aangenaam voor de toehoorder om enkele malen toegesproken te worden: zo’n rustpunten verhogen het contact met de groep die zich enkel muzikaal laat gelden. Bovendien maken de interventies één ding duidelijk: de titels van de twaalf stukken staan op de cd onvolledig afgedrukt. Jana verduidelijkt dat, zoals de titel ‘Roqueforte’ al enigszins hint, het geheel opgezet is als een culinair hoogstandje, een menu dat naar Bourgondisch Vlaamse gewoonte, copieus is. Met de nodige woordspelingen wordt alles verduidelijkt. Zo is nummer twee ‘Ade I’ te begrijpen  als ‘Salade I’, nummer zeven ‘Naise’ als ‘Spaghetti Polonaise’ en nummer negen ‘Tissim’ als ‘Tomatissimo’. Dat wordt dan zwierig en met de nodige, soms wel voorspelbare woordspelingen aan de M/V gebracht.

 

Excuus voor volgende povere beschrijving, maar de muziek van Aranis tart elke beschrijving, zeker live. ‘Roqueforte’ is een ge(s)laagde cd, die alles biedt wat een liefhebber van spannende muziek, niet zonder filmische kwaliteiten, zich wensen kan, in de lijn dus van de voorgangers, maar dan met slagwerk erbij. Op toneel komt daar nog een dimensie bij. Er is natuurlijk het visuele aspect, hoe die mensen opgaan in het bespelen van hun instrument én in het voor deze muziek zo belangrijke samenspel. Het is op zich al een fascinerend zicht hoe Joris Vanvinckenroye zijn mensen met de ogen aanvuurt, terwijl hij ostentatief geniet van de fijne uitvoering van zijn werk. David Kerman en altviolist Stefan Wellens dragen bij tot een dynamiek, die echter louter in functie blijft van de muziek. Want die is het die finaal alle aandacht zuigt: live speelt Aranis intense, geladen, grillige, bijwijlen onverwachte, maar tegelijk heel organische composities. Die lijken telkens weer een andere richting uit te gaan, maar je hebt nooit het gevoel naar een lappendeken te luisteren, want de puzzelstukken vallen uiteindelijk op de juiste plaats: het zijn volwaardige mini symfonieën.

 

Je bewondert het individuele kunnen van deze mensen: we vernoemden nog niet Liesbeth Lambrecht (viool), Pierre Chevalier (keys), Stijn Denys (gitaar) en Marjolein Cools (accordeon), stuk voor stuk gedegen musici. Natuurlijk krijgt elk instrument op tijd en stond en beurtelings een leidende rol, maar echte ‘solo’s’ of egotripperij zijn daar niet bij. Het samenspel, het ‘sym-fone’ is allesoverheersend. De afwisselende klankkleuren zijn immer boeiend, maar worden bereikt zonder effecten en louter met de in dit stuk opgesomde akoestische en klassieke instrumenten.. De (akoestische) gitaar heeft wel een speciale, uitgekiende klank, maar die is uniform en past wonderwel in het totaalgeluid: de effectpedalen blijven thuis. Het klavier haalt uiteraard een zeldzame keer een wat ongewone bruitage op (iets wat op doodsklokken lijkt in het broeierige ‘Past’, bij voorbeeld), maar klinkt doorgaans gewoon als een piano.

 

Wie voor melancholische deunen komt, is er aan voor de moeite: dit is jachtige, gedreven muziek, waarin zachtere passages de heftige ritmiek in- of uitleiden, of ruimte geven om op adem te komen. Wonderlijk is ook die onmiskenbare onderhuidse swing. We wilden het ‘funky’ noemen maar iemand van Aranis corrigeerde achteraf in ‘groovy’. Zelden zo’n groove gehoord in muziek geproduceerd met deze middelen die je normaal klasseert onder ‘folk’ of ‘klassiek’.

 

Aranis speelt nog een negental keer ‘Roqueforte’ ten lande tot in april 2011, te beginnen met een optreden in CC Het Bolwerk (Vilvoorde) op vrijdag 12 november (02/255.46.90) Voor een volledige kalender zie www.aranis.be. We kunnen deze concerten alleen maar aanbevelen.

 

Antoine Légat (08 11 10)

 

Playlist. 1/ Roque > Roqueforte 2/ Ade I > Salade I 3/ Past > Fluitsap (we kennen enkel de alternatieve titel, ‘uiteraard bedacht door een man’ volgens Jana) 4/ Ade II > Salade II 5/ Noise > Balade Niçoise 6/ Ade III > Salade III 7/ Naise > Spaghetti Polonaise 8/ Ade IV > Salade IV (ook: ‘De Verliefde Asperge’: dat bekende gedichtje van Paul Asselbergs werd voorgedragen) 9/ Tissim > Tomatissimo 10/ Aila > Croque Lawaai 11/ Forte > Roqueforte Pizzacato – de extra track PS > Pasta Presto, live als bis gebracht en aangekondigd als ‘één van onze langste nummers’. PS duurt nog geen volle minuut.

 

 

 

 

 

Het was de bedoeling een omstandig verslag te maken van het hele festival, toch van wat er vooral in de grote tent gebeurde: wat er in de blauwe zaal van De Zwerver, in het café of op straat geschiedde, zouden we zijdelings meepikken. Maar de mens wikt en Lotte beschikt, dat moesten we eens te meer ondervinden. We hadden het nog zo goed uitgekiend: mijn vriendin zou het sfeerbeheer verzorgen op de camping, het hele weekend, en wij hadden de handen volledig vrij. Want de kleinste hadden we ergens gedumpt, ben vergeten waar. Hum.

Het begon anders goed die vrijdag 17 september met een spetterende set van de Rock Rally winnaars van 2004, The Van Jets. Het viertal steekt steeds meer onze andere exportproducten Das Pop en Mintzkov naar de kroon met gestroomlijnde power pop-cum-angels/weerhaakjes. De set begon goed… en werd immer beter, met de songs strategisch opgesteld, of beter gezegd: een fraai opgebouwde set, zodat het niet inzakte, maar integendeel piekte waar het moest. Spankracht, noemen ze dat! ‘What’s Going On’ en ‘Our Love = Strong’ (uit de eerste ‘Electric Soldiers’) en ‘The Future’ (zoals opgenomen op ‘Cat Fits Fury!’, de meest recente plaat) konden op enorme bijval en zelfs publieksparticipatie rekenen. Allemaal hoogst sympathiek, maar zonder enige meligheid. Het buitenland wenkt en in fact zit de band op dit moment tot eind november in Nederland op toer.

 

We konden nog genieten van een flard Babylon Circus, best leuk, want de knotsgekke mix van rock, ska, reggae, gypsy en Balkan (Global folk? Gitane punk?) is gemaakt voor de podia, maar kort na de start was de lol er voor ons vrij plots af. Een familiaal noodgeval (niets met de kleinste te zien: dat was maar een grapje!) dwong ons het hazenpad te nemen, niet zonder een aanvaring met een al te ijverige parkeerwachter die blijkbaar in 1914 was blijven steken (enkel de loopgraven, pinhelmen en yperiet ontbraken) Geen Paul Weller voor ons (en we hadden er zooo naar uitgekeken: lees onze bespreking van ‘Wake Up The Nation’ op www.cosmox.be !)

 

Ook de zaterdag ging door de probleempjes in rook op. Maar gelukkig was er de zondag 19 september. Die begon eens te meer bijzonder goed op het marktplein van Leffinge met een flamboyant optreden van Va Fan Fahre, het Gentse antwoord op de vele Balkan blazerorkesten die we sinds Goran Bregovic en Emir Kusturica over ons heen krijgen. Antwoord ook op de groepen van de zogenaamde ‘zona bastarda’, alles wat gevolgd is op Manu Chao. Want zoals dat bij dergelijke (marching) bands het geval is (we dachten bvb. aan het Franse Ceux Qui Marchent Debout) wordt er ook een serieuze geut andere muziekjes in de mixer gegoten. Bij Va Fan Fahre pakt de mayonaise wel bijzonder goed: met lieden als trompettist Bart Maris is kwaliteit verzekerd.

 

Met darboeka en riqq in de slagwerksectie zit er een duidelijke oosterse component in deze marching band, wat ook in de hand werd gewerkt door zangeres Aisha Haskal (en danseres Maya Sapera, maar die laatste zagen we niet in Leffinge) ‘Ya Habibi’! We zouden Van Fan Fahre die dag niet meer te zien of te horen, maar ze traden geregeld op tussen de acts in en we kregen de belofte dat we de op stapel staande cd ‘Al Wa’ Debt’ mochten bespreken. Die is intussen doorgekomen (een mens moet content zijn met ‘Al Waj‘ Kraigt’!) en ze confirmeert het een en het ander. Het werd een sterk door Arabische muziek geïnspireerde plaat die aantoont dat Va Fan Fahre heel wat meer is dan een tussendoortje, maar gerust straffe bands als Ballroomquartet, DAAU en Aranis als collega’s mag aanschouwen. Zeer goed technisch begeleid en geproduceerd door Frederik Segers en Geert De Waegeneer, wier kwaliteiten we hebben leren waarderen met ‘The Food Sessions’ in De Centrale te Gent. Een meer diepgaande bespreking van ‘Al Wa’ Debt’ volgt nog.

 

In De Zwerver geraakten we weer niet: daar staan met LL altijd heel boeiende jonge bands geprogrammeerd en het is dan ook van lang tevoren aanschuiven, waardoor je de bands van de grote tent dreigt te missen. Op dat podium opende Deer Tick de zondag en weg was onze droefheid, want dit kwartet maakte zijn voorop gesnelde reputatie van ‘kleine Wilco’ helemaal waar. We hebben enkel hun derde en recentste cd ‘Born On Flag Day’ maar alles wat we te horen kregen, viel in de smaak. De felle stemmen van de twee lead zangers gingen snedig door goeie songs als ‘Smith Hill’ en ‘Houston, TX’. Zo ‘vroeg op de middag’ is het volk nog niet in groten getale aanwezig, maar Deer Tick komt ongetwijfeld weer. Ons informeel maar uitgebreid gesprek met de groepsleden geeft ons al wat goeie ideeën voor de volgende gelegenheid.

 

The Black Box Revelation deed wat het duo moest doen: de jongeren zeer content, en wij ook. 65daysofstatic is niet meteen aan ons besteed, maar smaken en kleuren, nietwaar. Verleden jaar had Admiral Freebee, die toen solo een heerlijke akoestische set bracht, beloofd weer te komen met groep en een nieuw album. Zo geschiedde. Zijn vierde ‘The Honey And The Knife’ blijkt ook zijn beste te zijn. Leg de topnummers uit die van de vorige platen en je krijgt een dijk van een set. Eerst dreigde het doorklinken van de bassen het geluid te verpesten, maar de soundmensen kregen alles onder controle en Tom & groep (waaronder bassist Flip Kowlier) denderde door de greatest hits op dusdanige wijze dat we gerust van een hoogtepunt mogen spreken. Het was in elk geval voor ons het beste optreden uit een lange rij. Van de nieuwe ontbraken ‘Always On The Run’ en het pakkende ‘Look At What Love Has Done’ niet, en over blockbusters als ‘Einstein Brain’ en ‘Rags & Run’ hoeven we het hier verder niet te hebben. Indrukwekkend.

 

Indrukwekkend is een woord dat uiteraard ook past bij Wilco, samen met nog een heel blik vol superlatieven. De formatie van Jeff Tweedy (zopas nog zeer geprezen als producer van Mavis Staples’ heerlijke ‘You Are Not Alone’) heeft van niemand meer wat te leren. Omgekeerd daarentegen… Deze zes heren bereiken in solo- en samenspel hoogten die weinigen gegeven zijn. Zeer weinigen. Voeg daarbij fantastische songs als ‘Impossible Germany’, of nog ‘You Never Know’ (met de fijne verwijzingen naar George Harrison), dit laatste uit de recente ‘Wilco (The Album)’, en je weet dat ook dit optreden niet stuk kon, al was het geluid toch weer een teer punt als ze alle zes tegelijk van jetje gaven. Ook nu werd het steeds beter naarmate de set vorderde. Maar laten we niet zeuren: zoals het begon met The Van Jets, zo sloot Leffingeleuren 2010 af met Wilco: in opperste schoonheid.

 

Antoine Légat (afgewerkt op 21 10 10)

 

 

Kathleen VANDENHOUDT in de Appel van Verleiding te Merendree op zaterdag 4 september 2010.

 

Huiskamerconcerten zijn gemeengoed geworden. Steden als Gent hebben intussen een heel circuit. Aanvankelijk zagen de grotere organisatoren die als een bedreiging voor de eigen programmering, zeker als het een middelgrote buitenlandse act betrof. Gaandeweg groeit het besef dat de twee mekaar niet naar de keel hoeven te staan, maar integendeel mekaar kunnen aanvullen: alles hangt af van goede afspraken en goodwill: als een grote groep artiesten pakweg in de Handelsbeurs een uitgebreid concert geeft, die kadert in bij voorbeeld Europese toer, kan er niks op tegen zijn dat één of meer groepsleden, om de dode tijd te vullen tussen twee optredens, een akoestische set geven in kleine kring, soms zelfs onder een andere naam, want velen maken deel uit van meer dan één formatie. bij de artiesten is dat alvast al goed doorgedrongen.

 

Voor binnenlandse acts, zeker degene die de VRT om god weet welke reden over het hoofd ziet, en dat zijn er wel wat, zijn die kleine concerten vooral een mogelijkheid om in roulatie te blijven, zelfs al zijn de ‘opbrengsten’ beperkt. De meesten zijn daar toch al niet ‘in for the money’, zoals Frank Zappa zo schamper wist op te merken over zijn eigen Mothers Of Invention. We horen het telkens weer, kort geleden nog bij Michael Weston King, in de wereld van de betere singer-songwriting niet de eerste de beste: spelen, zoveel mogelijk, daar gaat het om. Maar tot hiertoe ging het dus bijna uitsluitend over de stedelijke situatie.

 

Waarom echter niet ook zoiets wagen buiten de grote agglomeratie? Merendree staat op de wereldkaart, althans op dit moment, vooral omwille van de twee boldersverenigingen, die als enige in de regio nog het spel met de ‘dikke’ krulbol beoefenen, en zelfs op een echte boltra (=baan voor het spel) (info Heemkundige Kring ‘Het Land van Nevele’) Maar concerten en festivals?! Schrijfster en toneelregisseur Katrien Ryserhove (ze heeft net een nieuwe politieroman uit, ‘En nu, Bojana?’) en haar echtgenoot Jan Bollen, amateur muzikant, kochten er het vroegere knusse eethuisje Céleste. Die ruimte, voorzien van de nodige accommodatie, gaf hen de kans om eindelijk eens thuis ‘iets cultureel’ te organiseren in plaats van zalen op te zoeken in vroegere woonplaats Ursel, in Knesselare of zelfs in Eeklo. Enkele maanden geleden gingen ze van start met ‘De Appel van Verleiding’ en sindsdien waren er al diverse hoogstaande en drukbezochte activiteiten.

 

Op 4 september was het de beurt aan Kathleen Vandenhoudt, iemand die enkel een akoestische gitaar nodig heeft om een ruimte een avond lang te vullen met prachtig eigen werk en een handjevol zorgvuldig uitgekozen werk van anderen. Vorig jaar nog bracht ze haar tweede cd ‘Gracious’ uit, een plaat die u niet op de nationale radio te horen kreeg. Volgens het daar toen gehanteerde systeem kwam ‘Gracious’ niet in aanmerking om gedraaid te worden, vreemd genoeg de énige negatieve kritiek die deze cd te beurt viel. Want in de geschreven pers werd ze alom de hemel in geprezen… Vreemd ook voor een artieste die geregeld te horen was als backing vocal bij De Laatste Showband op de VRT. Maar we houden het verder bij die zaterdag begin september in de Appel van Verleiding.

 

Vrienden en kennissen in het publiek, maar ook onbekenden van wie ze wel wist dat ze uitgenodigd waren op basis van hun culturele belangstelling, dat is zonder twijfel een dankbaar vertrekpunt. Kathleen besloot dan ook de nummers te kiezen op het gevoel van het ogenblik. Het was daarom geen verrassing dat ze er de persoonlijke lievelingen uithaalde: in de aanvangsfase hoorden we o.a. het pakkende ‘Motherland’ van Nathalie Merchant, ‘Gracious’ en ‘Don’t Stop Caressing Me’ (beide hoogtepunten uit ‘Gracious’)  ‘Out Of the Rain’ van soullegende Etta James, waar Kathleen een heel eigen versie uit gepuurd heeft, en bluesstamper ‘Shadow Of Doubt’. Tegen die tijd konden ook zij die niet vertrouwd waren met haar stijl vaststellen welke kracht en expressiviteit er schuilen in haar stem. Het inlevingsvermogen en de totale overgave overweldigen, ook als je haar al zo vaak hebt meegemaakt. Zelfs wie de zinvolle teksten niet ten volle begrijpt, voelt aan waar ze over zingt.

 

Het eerste deel eindigt met ‘Kiss The Longing’ en ‘I Hear You’, twee hoogst persoonlijke statements, waarbij Kathleen bijzonder diep in de emotie gaat. Het eerste gaat dan ook over ‘alleen thuis zitten en weten dat je nooit bij de persoon geraakt bij wie je je thuis voelt’. De tweede baadt in de saudade omwille van een overleden dierbare en ze draagt die song op aan ‘iedereen die iemand moet missen’. Het is van een eerlijkheid en een kwetsbaarheid die hoogst zeldzaam zijn in onze snoeiharde westerse wereld. Tussen die twee songs in brengt ze ‘Nashville’ van collega singer-songwriter en goeie vriend Bruno Deneckere. Haar bewondering voor Bruno steekt ze niet onder stoelen of banken. We kunnen haar daarin zeer goed volgen, want de voormalige voorman van de Pink Flowers is buiten kijf één van de beste songsmeden uit de lage landen, om nog te zwijgen over zijn live kwaliteiten. Het is dan ook met zichtbare schroom dat ze dit nummer uit Bruno’s vorige cd ‘Someday’ interpreteert, het tekstblad in de buurt om niet te missen in de goed te timen woordenvloed van deze meesterlijke song. Nog lijkt ze niet tevreden over haar uitvoering, maar ze kan op haar twee oren slapen: als iemand een Bruno song deftig kan brengen, is het Kathleen wel.

 

Na de pauze gaat de hommage aan de grote voorbeelden verder: ‘True Companion’ eert songschrijver, zanger en pianist Marc Cohn, in onze contreien nog onderschat (denk aan ‘Walking In Memphis’!) Het pakkende ‘American Roulette’ komt van de eerste, spraakmakende gelijknamige soloplaat van Robbie Robertson, ooit de voorman van The Band, de plaat met ‘Somewhere Down The Crazy River’ op. Het zijn magistrale songs die Kathleen heel goed liggen. Ze brengt ook het knappe ‘Het Land aan de Zee’ van Kris De Bruyne en herinnert er ons zo aan dat de ‘Vlaamse Dylan’ dit jaar zestig geworden is. Uit het theaterprogramma dat ze voorbereidt voor 2011 brengt ze in première een fragment: als teaser kan ‘Kraaien’ tellen. Ze heeft dan ook veel ervaring in kindertheater, tezamen met Rik Tans van De Schedelgeboorten. Het blijft  prachtsongs regenen: het is de beurt aan ‘Moon’, opener van ‘Gracious’ en wat ons betreft ook één van de hoogtepunten van plaat en concert.

 

Ze eindigt de reguliere set met drie all time favourites van haar: ‘Old 55’ van Tom Waits, ‘Perfect Day’ van Lou Reed en ‘For What It’s Worth’ van Buffalo Springfield. Ze onderstreept hoe actueel die laatste song is, al werd hij in de sixties gepend door Stephen Stills. Met de jaren brengt ze dit drietal steeds beter, vinden we. Verrassen doet ze met het bisnummer. Kathleen nam in 2008 deel aan een Johnny Cash hommage. ‘The Man In Black’ zat zelf in de bajes en dat maakte zijn optredens in Folsom Prison en San Quentin ook zo authentiek. Kathleen bracht ‘Thirteen’ van Cash ooit zelf in een gevangenis. In het publiek zat een man met een getatoeëerde ‘13’… Koude rillingen. De zowat dertig aanwezigen laten Kathleen niet zomaar gaan. Ze sluit af met het vertederende slaapliedje waarmee ook ‘Gracious’ eindigt: ‘A Little Song For Little You’… A perfect evening, zou Reed zeggen!

Het is helaas niet altijd mogelijk om een artiest in zulke haast ideale omstandigheden mee te maken. Het zijn momenten om in te lijsten. Bedankt Appel van Verleiding, bedankt Kathleen! (afgewerkt op 27 09 10)

 

Bai KAMARA Jr., Disposable Society (te bestellen via site, MySpace of de gebruikelijke kanalen)

 

We herinneren ons levendig hoe Bai Kamara Jr. ons op een Couleur Café in het begin van deze eeuw van de sokken blies met een heerlijke set die niet moest onderdoen voor die van de Afrikaanse wereldsterren als Alpha Blondy, Mory Kante of Geoffrey Oryema (Deze laatste staat dan dichter bij wat de zelfverklaarde Urban Gipsy uit Brussel, maar met roots in Sierra Leone, toen presteerde) Niet onaardig voor een op dat moment voor ons illustere onbekende. Straffe vergelijkingen? Jawel, maar ook zijn plaatwerk bleek meer dan verdienstelijk. Zo iemand moet uiteindelijk bovendrijven. Zijn nieuwste ‘Disposable Society’ klinkt vol, trendy en duur, hitgevoelig en gestroomlijnd, uitermate dansbaar en alleszins erg professioneel ingeblikt, maar de muziek is paradoxaal genoeg heel ‘rootsy’ en de teksten tonen een sociaal engagement en een milieubewustzijn die in het genre al te zelden te horen zijn: de titel van de cd zegt al veel over Bai’s grondhouding. Zijn hart klopt nog altijd voor de underdog, de kwetsbare, de gekwetste, en die komt niet zelden uit Afrika (‘Refugee’, ‘Making Beggers And Thieves’, bijna elk nummer eigenlijk) Vandaar dat Bai Kamara via de liner notes uitdrukkelijk een lans breekt voor Amnesty International en voor Unicef, dat laatste expliciet in naam van de kinderen van Afrika. Sierra Leone, dat na tien jaar wrede burgeroorlog de kop weer opricht, blijft daarbij in het centrum van zijn bezorgdheid staan. Het zal de doelgroep van de cd misschien worst wezen: die zullen wel ‘onbezorgd’ verder dansen op de tonen van het Latin geïnspireerde ‘Get Out Of This’ (met snedige trompetpartij) of de halve reggae van ‘Disposable Society’ en geef ze maar eens ongelijk, maar intussen hebben ze de namen van deze humanitaire organisaties toch maar weer gelezen. De lokale muzikanten leveren klassewerk, maar Bai deed ook beroep op muzikanten uit Cuba en Brazilië, wat de cd zijn gewortelde karakter geeft. Een track als ‘Your Pressure’ had zo uit Havana kunnen komen. ‘Speak To Me (I Dream Of You)’ heeft alles in zich wat Afrikaanse muziek zo aantrekkelijk maakt. We hebben van bij de eerste beluistering een boon voor ‘Rise’ dat doet denken aan de betere Sting, qua compositie en zelfs vocaal, een stilistiek waar hij in de tragere nummers graag bij aanleunt (ook de ingehouden swingende afsluiter ‘Better Days To Come’ bij voorbeeld) ‘Rise’ bezit een mooie melodie, een verzorgde invulling (langoureuze cello en meanderende accordeon) en een niet misplaatste positieve boodschap. Hele mooie plaat die beslist ook buiten mondaine kringen en discotheken gehoord moet worden. (afgewerkt 09 10 10)